پیش رانهای مردم سالاری در جمهوری اسلامی ایران در افق 1410
نویسندگان
1 استاد گروه علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی،گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران.
doi
10.30479/jfs.2021.14794.1259چکیده
هدف:جامعهی ایران پس از چهار دهه به واسطهی تحولات ژرف ساختاری، تغییرات شتابانی را تجربه کرده است. پیامد این دگرگونیهای عمیق، تکوین نظام رفتاری و ارزشی خاصی است که نقش مهمی در پیدایش زمینههای تثبیت مردمسالاری دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی این زمینهها در دههی پنجم انقلاب با رویکرد آیندهپژوهانه است. روش:در تحقیق حاضر از میان روشهای مختلف آیندهپژوهی، روش تحلیل روند برگزیده شد و درروش تحلیل از رویکرد کیفی استفاده شده است. جامعهی آماری این پژوهش گزیدهای از خبرگان دانشگاهی و صاحبنظران در موضوع گذار سیاسی است که با نمونهگیری متوالی نظری به تعیین حجم نمونه پرداخته شد. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختاریافته است که با انجام 16 مصاحبه به اشباع نظری رسید. یافتهها:عواملی چون گسترش کنشگری شبکههای اجتماعی مجازی، کاهش اقتدار حکومت در زمینهی انحصار اطلاعات، پاسخگوتر شدن دولت به مردم به واسطهی کاهش درآمدهای نفتی و گسترش طبقهی متوسط جدید، از جمله پیشرانهای تثبیت مردمسالاری در دههی پنجم انقلاب خواهد بود. نتیجهگیری:پیشرانهای مردمسالاری در ایران دههی پنجم انقلاب اغلب خصلتی اجتماعی دارد و از متن شناسههای محیط اجتماعی ایران خواهد رویید. این عوامل با تأثیری انباشتی بر یکدیگر و نیز بر ساختار سیاسی روند تحکیم مردمسالاری را موجب خواهد شد.