تبیین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران براساس راهبرد مصونسازی؛ الگویی جهت کاهش تهدیدات و افزایش منافع
نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیات علمی گروه سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
10.27834/CSIW.2501.1492.2.37.1چکیده
راهبرد مصونسازی نهتنها بهعنوان یک ابزار سیاسی و امنیتی، بلکه بهعنوان یک استراتژی پیچیده و چندبعدی در روابط بینالملل عمل میکند که نیازمند دقت در تحلیل تهدیدات و فرصتهاست. این پژوهش به بررسی سیاست خارجی ایران در چارچوب راهبرد مصونسازی میپردازد؛ راهبردی که میان دو رویکرد همکاری و موازنهسازی، تعادل برقرار میکند. هدف اصلی پژوهش، تحلیل امکانپذیری و پیامدهای اتخاذ این راهبرد در سیاست خارجی ایران در محیط امنیتی پیچیده منطقهای و نظام بینالملل آنارشیک است. سؤال پژوهش این است که «چگونه میتوان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را در چارچوب راهبرد مصونسازی بهعنوان الگویی برای مدیریت تهدیدات و فرصتها تبیین کرد؟» روش پژوهش توصیفیـ تحلیلی است. فرضیه عبارت است از: جمهوری اسلامی ایران در چارچوب راهبرد مصونسازی به عنوان رویکردی چندجانبهگرایانه و کاهشدهنده ریسک، میتواند با تکیه بر تقویت ظرفیتهای داخلی، گسترش عمق استراتژیک و بهرهگیری از دیپلماسی هدفمند به مدیریت تهدیدات نظام بینالملل و تأمین منافع بپردازد و فرصتهای جدیدی برای تعاملات دیپلماتیک و اقتصادی ایجاد نماید. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در شرایط بیاعتمادی متقابل و عدم قطعیت در نظم منطقهای، راهبرد مصونسازی انعطافپذیری بالایی دارد و به ایران امکان میدهد میان قدرتهای منطقهای و بینالمللی تعامل متوازنتری برقرار کند. نتیجهگیری اصلی این است که راهبرد مصونسازی، با در نظر گرفتن تنگناهای ساختاری و هنجاری، مناسبترین گزینه برای افزایش قدرت چانهزنی ایران است.
