سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات افغانستان؛ مورد مطالعه : ظهور مجدد طالبان

نویسندگان

1 دانشجو دکتری روابط بین الملل ، گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق ، الهیات و علوم سیاسی ، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

2 دانشیار ، گروه روابط بین الملل ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران

3 دانشیار ، گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق ، الهیات و علوم سیاسی ، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30479/psiw.2023.17844.3153
چکیده

هدف: این نوشتار، با هدف شناسایی علل تجدیدنظر در سیاست خارجی ایران نسبت به تحولات افغانستان، با توجه به ظهور مجدد طالبان شکل گرفته است. روش­ شناسی: با توجه به ماهیت موضوع، در جهت پاسخ­گویی به پرسش‎های اصلی و فرعی در این پژوهش، از روش تحلیلی، تاریخی و توصیفی استفاده شده است. در روش تحلیلی- توصیفی که محقق علاوه بر آشکارسازی آنچه هست ، به تشریح و تبیین عوامل چرایی و چگونگی موضوع مسأله و اشکال آن می پردازد. روش و ابزار تحلیل داده‎ها بر اساس ماهیت موضوعی آن تعیین و بررسی می‎شود. یافته‎ها: یافته‎های مقاله نشان می‎دهد، مواضع ایران با توجه به رویکرد طالبان متفاوت خواهد بود. اگر طالبان به سمت توزیع قدرت حرکت کند و اقوام دیگر به­ویژه شیعیان و مردم ترک­زبان را در ساختار حکومت مشارکت دهد، با توجه به این که ایران از نظر ایدئولوژیک، با شیعیان و هزاره‎های افغانستان اشتراکات زیادی دارد و همه این مسائل به نفع ایران است، می‎تواند هدف طالبان با آنچه مورد علاقه جمهوری اسلامی‎ ایران است هماهنگ شود؛ اما اگر رویکرد طالبان بر اساس انحصار قدرت باشد، با توجه به این که ایدئولوژی این گروه با ایران متفاوت است و به عربستان سعودی نزدیک­تر هستند، به نظر می‎رسد که روابط ایران و طالبان دوستانه نخواهد بود. نتیجه‎گیری: نتایج حاصل از تحقیق نشان می‎دهد جمهوری اسلامی ایران برای تحکیم موقعیت خود، در عین حال که آرمان‎های انقلابی را دنبال می‎کند رویکرد واقع‎بینانه‎ایی در خصوص طالبان اتخاذ می‎کند تا به افزایش ضریب امنیت و بقای جمهوری اسلامی ایران بینجامد.