مفهوم زیبایی و مبانی زیباییشناسی در قرآن
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jfava.2017.64021چکیده
در این مقاله که بخشی از یک تحقیق بلند در باب زیباییشناسی در متون اسلامی (اعم از قرآن، روایات و حکمت اسلامی) و نیز تبیین اصطلاح Kalon در فلسفه یونانی است، به بررسی مفهوم زیبا (حُسن) و معانی آن در قرآن کریم پرداخته شده است. مفهوم زیبایی که در رساله هیپیاسِ بزرگ افلاطون، بسیار دشوار مینمایاند و اصولاً این رساله با جمله «زیبا دشوار است» آغاز میشود، سرگذشت بسیار بلندی از فیثاغورث تا هیدگر دارد. در اندیشه اسلامی نیز این اصطلاحِ به ظاهر بیٌن و روشن و البته متضلٌع و چندوجهی، در دو حوزه قرآن و روایات و نیز حکمت و اندیشه اسلامی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این مقاله با محوریت قرآن به تبیین مفهوم زیبایی و زیباییشناسی در این کتاب آسمانی (که مصدر و منشأ جعل و وضع معانی در تمدن اسلامی است) پرداخته و سعی نموده است به دو سؤال بنیادی پاسخ دهد: قرآن زیبایی را امری معقول میداند یا محسوس؟ آن را کیفیتی در ادراک میداند یا اجتماع عناصری کمّی در اعیان؟ روش تحقیق مقاله تحلیلی ـ تفسیری بوده و مهمترین دغدغه آن پاسخ به سؤالات فوق است؛ سؤالاتی که در متن تحقیق بر پایه آیاتی از قرآن پاسخهایی روشن و بیٌن یافتهاند.
