بررسی مقایسه‌ای سیاست خارجی ترکیه و عربستان سعودی در سوریه و لیبی (2024-2011)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج

2 استاد روابط بین الملل گروه علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج

doi
10.27834/CSIW.2501.1495.2.37.6
چکیده

عربستان و ترکیه به عنوان دو قدرت منطقه‌ای متحد آمریکا، نقش مهمی در تحولات خاورمیانه و شمال آفریقا بازی می‌کنند. با این‌حال پس از آغاز اعتراضات عمومی و شروع بحران‌های داخلی در جهان عرب از سال 2011، این دو دولت سیاست‌های متفاوتی را در سوریه و لیبی در پیش گرفتند. پرسش اصلی مقاله این است که سیاست خارجی ترکیه و عربستان سعودی در خصوص تحولات سوریه و لیبی چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد و چه عواملی باعث شکل‌گیری این تفاوت‌ها و شباهت‌ها شده است؟ فرضیه پژوهش تأکید می‌کند که «با وجود شباهت جایگاه ترکیه و عربستان در ساختار قدرت منطقه‌ای و قرار گرفتن در یک بلوک قدرت واحد، تفاوت میان ژئواستراتژی و ژئواکونومی این دو دولت به همراه تمایز نوع و سطح اتصالات آن‌ها با محیط بحران در سوریه و لیبی باعث گردید آن‌ها در بحران سوریه به همکاری با هم بپردازند و در بحران لیبی در مقابل هم بایستند». برای آزمون فرضیه از رویکرد مقایسه‌ای استفاده گردید و داده‌ها به روش اسنادی جمع‌آوری گردیدند. چارچوب مفهومی مقاله به صورت محقق‌ساخته و با ترکیب مفاهیم دولت بیشینه‌ساز قدرت و اصل احاله­ مسئولیت از مرشایمر، جنگ نیابتی از مامفورد و همچنین مفاهیم ژئواستراتژی و ژئواکونومی تمهید گردیده است.