تحلیل تطبیقی بیمه تعاونی با سایر انواع بیمه از منظر اقتصادی و ارائه یک الگوی ترکیبی سازگار با شریعت
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اقتصاد اسلامی، دانشگاه علوم اقتصادی
2 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران
doi
10.30497/ies.2018.2235چکیده
هدف از این پژوهش بررسی تطبیقی بیمههای تعاونی و بیان مزایا و معایب آنها در مقایسه با سایر انواع بیمه اعم از بیمههای خصوصی و دولتی، بیمه متقابل، بیمه خرد و بیمه تکافلی، برای بیمهگذار و بیمهگر است. در این راستا ضمن تعریف کاملی از بیمههای خرد و متقابل، همچنین بیمههای تکافلی و متعارف (خصوصی و دولتی)، مزایا و معایب هر یک نسبت به بیمه تعاونی از دیدگاه شاخصههای اقتصادی و اسلامی بهطور جداگانه در سرفصلی متمایز و به صورت مفصل بررسی خواهد شد. منظور از شاخصهای قابل قیاس اقتصادی تمام عواملی است که میتواند نوع مالکیت، عنصر تقابل، قابلیت ارائه محصولات خرد، تطابق با شرع و سودرسانی شرکتهای بیمه را بهعنوان ملاکهای اصلی اقتصادی مقایسه، تحت تأثیر قرار دهند. همچنین شاخص اسلامی که در این مطالعه به آن پرداخته میشود، مقایسه مؤسسات بیمه مذکور از منظر عدالت (با دو ملاک توزیع درآمد و فقر) خواهد بود. نتیجه نهایی، فرض ارجحیت بیمههای تعاونی را نسبت به سایر مؤسسات بیمه هم از منظر اقتصادی و هم اسلامی تأیید میکند. در نهایت الگویی ترکیبی از تمام بیمههای فوق ارائه میگردد که از دو جنبه فوق ـ اقتصادی و اسلامی ـ بتواند کمترین معایب و بیشترین مزایا را در مقایسه با سایر انواع بیمه در خود لحاظ کند. الگویی که همچون بیمه متقابل در آن بیمهگذار و بیمهشونده یکی باشند، مانند بیمه تکافلی سرمایهگذاریهای اسلامی براساس قراردادهای اسلامی را تضمین کند و سالیانه سود باقیمانده بین اعضا، تقسیم گردد و مانند بیمه خرد، با هدف قرار دادن فقرا، بیمهشوندگان را در گروههای کوچک طبقهبندی کرده و در کنار همه این موارد همچون یک بیمه تعاونی بدون دریافت کارمزد و با کمترین حق بیمه، جبران خسارت اعضا را در اولویت (و نه هدف) فعالیت بیمه قرار دهند.