شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر شکل‌گیری احتکار با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع)

2 استادیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)

doi
10.30497/ies.2017.2105
چکیده

احتکار یک از معضلات اقتصادی است که زندگی اجتماعی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. وجود نارسایی در تامین کالاهای اساسی و اقلام مصرفی مورد نیاز مردم از سویی سبب افزایش قیمت‌ها شده و به نوبه خود موجبات تنگ‌شدن معیشت آنان را فراهم می‌آورد و از سویی هم امنیت روانی مردم جامعه را تحت الشعاع قرار می‌دهد. متاسفانه در طی سال‌های متمادی نوع برخورد با این پدیده، یک برخورد انفعالی و پسینی بوده است بدین ‌گونه که برای شکسته شدن احتکار، فرد محتکر ملزم به عرضه کالای خود به بازار می‌شده است. اگر سیاستگذاران اجتماعی شناخت دقیقی از علل شکل‌گیری احتکار نداشته باشند امکان مبارزه همه‌جانبه با آن را نخواهند داشت. این مقاله در پاسخ به این نیاز، ضمن شناسایی عوامل گوناگون فرهنگی-اجتماعی، اقتصادی، حقوقی و سیاسی موثر بر شکل‌گیری احتکار، با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به اولویت‌بندی و وزن‌دهی این عوامل می‌پردازد؛ نتایج مطالعه حاکی از آن است که «رواج فرهنگ بازار محور غربی»، «عدم مدیریت صحیح شوک‌های اقتصادی» و «ازبین رفتن قبح احتکار در جامعه» سه عامل اصلی اثرگذار بر شکل‌گیری احتکار هستند.