بررسی حقوقی اقتصادی اوراق اجاره و آسیب‌شناسی آن در بانکداری اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید مطهری

2 هیات علمی دانشگاه قم

doi
10.30497/ies.2017.2108
چکیده

اوراق اجاره از ابزارهای مالی مبتنی بر عقد اجاره به شرط تملیک است. ماهیت این عقد در میان فقها و حقوق‎دانان مورد اختلاف است. ایشان آن را اجاره، بیع، ترکیبی از آن دو، اجاره با شرط بیع، بیع معلق و یا ماهیتی مستقل می‎دانند. از اصول صحت قراردادها قصد لفظ و معنا و انشاء در مرحله انعقاد قراردادها است که گاهی مغفول می‎ماند و همراه با برخی اسباب دیگر، عقد را با شبهه صوری‌بودن همراه می‎سازد. شبهه صوری‌بودن این عقد منجر به سرایت این شبهه به اوراق مبتنی بر آن می‎‎شود. خریداران اوراق به ماهیت و ارکان عقد از جمله نوع دارایی، قیمت، خریدار، سود معامله، تملک دارایی، اجاره آن، اجاره‌بها و ... توجهی ندارند و تنها به نرخ سود می‎اندیشند. این‌گونه شواهد همراه با دیگر چالش‎ها حکایت دارند که این اوراق نمی‎تواند نقش مؤثری به عنوان ابزار مالی ایفا کند.