استفاده از متغیرهای محیطی برای بررسی کیفیت نمونه برداری در نقشه برداری خاک
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
2 دانشگاه اردکان
3 دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22067/jsw.v0i0.27235چکیده
اطلاعات خاک منبع مهم و ضروری برای تهیه نقشه خاک و واسنجی مدلهای پیشبینیکننده خصوصیات خاک هستند. این اطلاعات از روشهای مختلف نمونهبرداری استخراج میشوند. هیچ معیار آماری برای ارزیابی نمونه برداری خاک در نقشهبرداری خاک وجود ندارد و این موضوع به عدم تعادل در نمونهبرداری و کاهش کیفیت نقشه خاک منجر میشود. نمونه برداری هایپرکیوب لاتینبه عنوان یک طرح نمونهبرداری برای نقشهبرداری رقومی خاک پیشنهاد شده است. در این مطالعه از اصول هایپرکیوب برای ارزیابی کیفیت نمونههای خاک با استفاده از الگوریتم "ارزیابی هایپرکیوب نمونهبرداری خاک"در نرمافزار R استفاده گردید. منطقه مورد مطالعه در فلات مرکزی ایران واقع در دره زایندهرود اصفهان قرار دارد. متغیرهای محیطی از مدل رقومی ارتفاع استخراج شد. هایپرکیوب لاتین از سه متغیر کمکی ارتفاع، شیب و شاخص خیسی تشکیل و براساس آن شاخص متغیر کمکی و وزن نسبی محاسبه شد. نتایج نشان داد افزایش تراکم و تغییرپذیری متغیر محیطی منجر به افزایش شاخص متغیر کمکی میشود. براساس شاخص وزن نسبی، نمونهبرداری بیش از حد در مناطق با تراکم پایین شاخص متغیر کمکی و نمونهبرداری کم در مناطق با تراکم و تغییرپذیری بالای شاخص متغیر کمکی مشاهده میشود.بنابراین لحاظ کردن فرایندهای ژئومرفولوژی برای بیان تغییرپذیری منطقه خشک در طراحی نمونهبرداری خاک بسیار مفید و موثر واقع شده که این تنها با عملیات میدانی و صحرایی قابل تشخیص است. به این ترتیب، جزء لاینفک پروژههای نقشهبرداری و شناسایی خاک، عملیات صحرایی و میدانی است که منجر به نمونهبرداری دقیقتر برای برنامههای آینده همچون نقشهبرداری رقومی خاک میشود.
