پیش بینی مساحت منابع آبی حوضه رود دجله وفرات در سال 2040 و اثرات کاهش آب برتنش های ژئوپلیتیکی

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه سنجش از دور و جی ای اس دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.27834/CSIW.2410.1464.4.35.8
چکیده

از الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی مساحت منابع آبی حوضه رود دجله و فرات استفاده شد. برای تحلیل رابطه‌ی بین پیش بینی منابع آبی با تنش‌های ژئوپلیتیکی از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شد. مسئله‌ی اساسی پژوهش این است که، با توجه به سیر زمانی تغییرات مساحت منابع آبی حوضه رود از سال 2000 تا 2023، مساحت منابع آبی حوضه‌ی رود دجله و فرات در سال 2040 چه میزان خواهد شد و این میزان چه تأثیری بر تنش های ژئوپلیتیکی خواهد داشت؟ نتایج پیش‌بینی نشان می‌دهد که روش گرادیان تقویتی دقت بالاتری دارد و مساحت منابع آبی حوضه رود از 8356.16 در سال 2020 به 5956.04 کیلومتر مربع در سال 2040 کاهش یابد. کاهش سطح منابع آبی متاثر از سدسازی‌های ترکیه در حوضه ی بالادست رود و تغییرات اقلیمی هستند این عوامل سبب بحران آبی و تنش‌های ژئوپلیتیکی میان ایران، ترکیه، سوریه و عراق خواهد شد. اختلافات هیدروپلیتیکی هم سبب تنش و هم همگرایی بین کشورهای حوضه خواهد شد. راهکار ارائه شده در پژوهش در جهت کاهش تنش ها برای مدیریت یکپارچه منابع آب، تشکیل اتحادیه منطقه‌ای حوضه دجله و فرات جهت مدیریت یکپارچه منابع آب شامل چهار کشور حوضه می‌باشد.