پرتره هایی ماندگار، از عکاس گمنام قاجار
نویسندگان
1 دانشیار گروه عکاسی و ارتباط تصویری، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد ارتباط تصویری، دانشکدۀ هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jfava.2017.62407چکیده
میرزا سیدعلی خان مستوفی ملقب به اعتماد حضور فرزند میرزا سیدعلیاکبر مستوفی، یکی از عکاسان پرکار، اما گمنامِ دورۀ قاجار است. علیرغم بهجایماندن عکسهای نسبتاً زیادی از وی در آلبومخانۀ کاخ گلستان، مجموعه اسناد تصویری کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران و بر روی طاقچههای بسیاری از منازل قدیمی ایرانی، کمتر نام و نشانی از وی در منابع مختلف تاریخ عکاسی ایران یافت میشود. موضوع اغلب عکسهای میرزا سیدعلی، رجال دولتی، صاحبان القاب و مناصب هستند که در آتلیۀ شخصی عکاس با سبک و سیاقی خاص بهعنوان سندی برای دربار قاجار عکاسی شدهاند. بسیاری از این عکسها به قلم نقاشان چیرهدست آن دوران نقاشی و به صـورت چاپ سنگی در روزنامههای «شـرف» و «شـرافت» چاپ و منتشر شدهاند. پرترهنگاریهای بسیار بهجایمانده از وی و ناشناختهماندن این عکاس دلیلی بر بررسی و مطالعۀ آثار اوست. این پژوهش با استناد به منابع کتابخانهای و تصـویری، به روش اسنادی- توصیفی انجام گردیده است و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانهای و مشاهدهای بوده است. سعی بر این بوده است که با توجه به منابع بسیار محدود اطلاعاتی مکتوب از وی و کاوش در تصاویر بهجایمانده، کلیت آثار، ویژگیها و راه و روش عکاسانهاش با درنظرگرفتن جنبۀ کاربردی آثارش که اکثراً پرترهنگاری هستند، با دقت بررسی شود.
