تحلیل فرصتها و چالشهای ژئوپلیتیک ایران بر گردشگری مذهبی (مطالعه موردی: شهر مشهد)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران
3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
4 کارشناسی ارشد جغرافیای گردشگری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
چکیده
گردشگری مذهبی نمادی از هویت دینی جوامع است که باعث گسترش تعاملات فرهنگی و دینی میان جوامع میزبان و گردشگران در سطوح ملی، منطقهای و جهانی میشود. موقعیت ژئوپلیتیکی مناطق شیعی، یکی از عوامل مهم تعیین ارزش امنیتی این مناطق در سطوح ملی و فراملی است. این مناطق از گذشته تاکنون، کانون بحرانها و منشأ چالشها و فرصتهای فراوان بودهاند. خراسان و شهر مشهد به عنوان مکانی که بارگاه مقدس امام رضا(ع) در آنجا قرار دارد، از مهمترین مناطق شیعهنشین در دنیا محسوب میشود. این منطقه، علاوه بر برخورداری از اهمیت مضاعف ژئوپلیتیکی، از لحاظ گردشگری هم اهمیت داشته و میتواند نقش بسزایی در توسعه گردشگری کشور و ایجاد فرصتهای نوین به خود اختصاص دهد. خراسان، در طول تاریخ پرفراز و نشیب شیعه، آبستن چالشها و فرصتهای بسیاری در گستره ایران بوده است. اما امروزه آنچه اهمیت فوقالعادهای یافته، جایگاه خراسان و به ویژه شهر مشهد در توسعه گردشگری مذهبی به عنوان یک منطقه ژئوپلیتیک شیعهنشین در خاورمیانه است. با توجه به قرارگیری ایران در محل اتصال سه قاره کهن و موقعیت مرکزی مشهد در ژئوپلیتیک شیعه و مدل مرکز- پیرامون، میتوان به احیاء مجدد جادههای تاریخی- باستانی ابریشم و ادویه که اروپا را از طریق ایران به آسیای مرکزی، شبهقاره و چین متصل میکند، اقدام کرد که سبب توسعه گردشگری و به ویژه گردشگری مذهبی در ایران میشود. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی- تحلیلی است که دادههای آن با استفاده از منابع کتابخانهای گردآوری شده است.
