ظرفیت های اقتصادی گردشگری و توسعه فضاهای روستایی (مورد مطالعه: شهرستان روانسر)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22077/vssd.2021.3993.1018
چکیده

در دهه ­های اخیر سیاست ­گذاران و برنامه­ ریزان توسعه روستایی از یک طرف به واسطه چالش­ ها و مسائل متعدد جوامع روستایی (از جمله فقر، بیکاری، ناامنی غذایی و مهاجرت) و از طرف دیگر به دلیل مزایای متعدد اقتصادی، اجتماعی و زیست­محیطی گردشگری، سعی داشته­ اند صنعت گردشگری را به صورت فزاینده ­ای در جوامع روستایی ترویج و توسعه دهند. بدین­سان هر گونه اقدامی در این زمینه می­ تواند در توسعه گردشگری و در نتیجه توسعه روستایی موثر باشد. با این اوصاف پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرگذاری اقتصادی گردشگری بر جوامع روستایی و شناسایی ظرفیت ­های اقتصادی گردشگری و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و اکتشافی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه سرپرستان خانوار روستایی شهرستان روانسر است و حجم نمونه تحقیق ۲۰۹ نفر بر اورد گردید برآورد گردید. ابزار اصلی برای گردآوری داده­ های پیمایشی، پرسشنامه محقق ساخته است که روایی و پایایی آن با طی نمودن فرایند روش­شناختی مربوطه، تأیید شده است. نتایج پژوهش نشان داد میانگین اثرگذاری اقتصادی گردشگری بر جامعه محلی با مقدار 835/3، بالاتر از حد متوسط بوده است. نتایج در خصوص عمده ­ترین ظرفیت ­های اقتصادی گردشگری با استفاده از تحیلی عاملی اکتشافی نشان داد پنج عامل شناسایی شده توانسته­ حدود 67 درصد واریانس متغییر وابسته را تبیین نمایند. عوامل شناسایی شده به­ترتیب اهمیت عبارت­اند از: اشتغال­زایی بوم­محور (473/15 درصد)، سودآوری توأم با جذب سرمایه (053/15 درصد)، بازاریابی محلی (022/15 درصد)، گرایش به کارآفرینی (465/12 درصد) و توسعه زیرساخت­های اقتصادی (673/9 درصد). بررسی برازش نتایج حاصل شده با استفاده از مدل­سازی در قالب نرم­افزار Amos Graphic نشان داد عوامل شناسایی شده در قالب یک مدل تجربی، از اعتبار آماری لازم برخوردار است.