فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: شرایط دنیای امروز با ویژگی‌هایی ازجمله عدم قطعیت، نوسان، پیچیدگی و ابهام چالش‌هایی را برای آینده‌ی نفت خام به وجود آورده است. بنابراین بهره‌گیری از روش‌های آینده‌پژوهی ،به‌منظور آمادگی در برابر هر نوع رویداد و تغییرات پیش­رو، امری ضروری می‌باشد. بر همین اساس، این پژوهش با هدف شناسایی عـدم قطعیت‌های مؤثر در راستای تدوین سناریوهای آینده­ی جایگاه نفت خام در اقتصاد ایران صورت پذیرفته است. روش: در این پژوهش به‌منظور تدوین سناریوهایآینده­ی نفت خام از روش‌های ترکیبی پویش محیطی،در جهت شناسایی نیروهای پیش‌ران، تحلیل اثرات متقاطع، برای سنجش اهمیت پیش‌ران‌ها، شاخص اجماع، به‌منظور سنجش عدم قطعیت‌های بحرانی و از روش شبکه­ی جهانی کسب‌وکار نیز برای تدوین سناریوها استفاده ‌شده است. جهت تبیین و استخراج عوامل مؤثر بر جایگاه نفت خام در اقتصاد کشور، ابتدافهرست اولیه‌ای از پیشران‌های اثرگذار استخراج گردید. جامعه­ی آماری این پژوهش شامل متخصصان حوزه­ی نفت، اقتصاد انرژی و آینده‌­پژوهی بوده که از بین آرا جمع­آوری شده، نظرات ۱۵ نفر به‌منظور تبیین پیش‌ران‌ها و سنجش شاخص اجماع، انتخاب و سنجش اثرات متقاطع پیش‌ران‌ها مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌های ایـن پژوهـش شـامل شناسـایی پیش‌ران‌ها، عـدم قطعیت‌ها و ترسیم سـناریوها می‌باشد. بر اساس نتایج پویش محیطی، ۳۵ پیش‌ران در حوزه‌های اقتصادی‌، سیاسی، فناوری، اجتماعی، زیست‌محیطیشناسایی شد.بر اساس یافته‌های این پژوهش سه پیش‌ران الگوی تعاملات بین‌المللی ایران، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد انرژی جهانی و قیمت نفت خام، اصلی‌ترین عدم قطعیت‌های مؤثر می­باشند. از این رو، سناریوهای چهارگانه جایگاه نفت خام در افق مطالعه (۱۴۱۴) با چنین پیش­فرضی تدوین گردید. نتیجه‌گیری: در این پژوهـش با لحاظ نمودن چالش‌ها، پیچیدگی‌ها، عدم قطعیت‌ها و  بررسی با رویکردی آینده‌پژوهانه، سناریوهای جایگاه نفت خام ، ترسیم گردید. هرکدام از چهار سناریوی ترسیم‌شده، تصاویری از آینده­ی نفت خام در اقتصاد ایران را در افق 1414 ارائه می‌دهند.