جستاری بر شناخت مؤلفه های رنگهای مکمل در دو نقاشی ابوالحسن غفاری در شخصیت نگاری از رجال عصر ناصری بر اساس رویکرد رنگشناسی
نویسندگان
1 دانشیار گروه نقاشی دانشکده هنر دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران
doi
10.22075/aaj.2025.37014.1345چکیده
ابوالحسن غفاری کاشانی یکی از مهمترین هنرمندان نامی دوره قاجار در زمینه نقاشی پیکرنگاری درباری بوده و در نقاشیهای او علاوه بر ویژگیهای بدیع و منحصربهفرد به شناخت دقیق کامل او در استفاده از رنگهای مکمل در تاریخ علمی رنگ نیز پرداخته شده است. دانش رنگی ایرانی در آثار هنرمندان ایرانی از سبک و ویژگی های بصری برخوردار بوده که سینه به سینه به هنرمندان انتقال یافته و ابوالحسن غفاری نیز امری آگاه از خواص رنگی و نحوه استفاده از مؤلفه های ساختاری رنگ، کنتراست و تباین هم زمان بوده است. در آثار او ذائقه رنگی در طبع شناسی رنگی برای نمایش آثار پیکرنگاری رعایت می شده و در دو اثر مورد بحث در این پژوهش این نکته مورد توجه ویژه قرار گرفته است و نوآوری پژوهش حاضر را نشان می دهد. هدف از پژوهش حاضر مطالعه رنگشناسی سنتی بر مبنای ذائقه رنگی و کنتراست همزمان و استفاده از رنگهای طبع گرم و سرد در دو نقاشی پیکرنگاری از او از رجال دوره قاجار است. سؤالات اصلی در این پژوهش به این شرح است: نحوه بازنمایی و استفاده از رنگهای مکمل در شخصیتپردازی در آثار ابوالحسن غفاری کاشانی چگونه به کار رفته است؟ این پژوهش از نوع کیفی و به روش توصیفی- تحلیلی است و تحلیل آثار بر اساس بررسی اصول رنگ شناسی سنتی با تمرکز بر رنگ های مکمل و کنتراست همزمان بهکار رفته است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد ابوالحسن غفاری از دانش رنگی بالایی برخوردار بوده و نحوه استفاده از رنگهای مکمل را در آثار خود به صورت آگاهانه و کاربردی با تأکید بر کنتراست همزمان به کار برده است. در آثار موردبحث در این پژوهش کنتراست همزمان و توجه به طبع های رنگ گرم و سرد موردتوجه هنرمند در دو اثر از رجال درباری دوره قاجار برای بازنمایی بوده است.