مطالعه تطبیقی نوگرایی در قبای بانوان ترکمن و قزاق در مسیر توسعه صنایع خلاق
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه پژوهش هنر، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.
2 استاد، گروه پژهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه گرافیک، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد آذربایجان شرقی، شبستر، ایران.
4 استاد، گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد، یزد، ایران.
doi
10.22075/aaj.2025.35744.1308چکیده
پوشاک بانوان ترکمن و قزاق در استان گلستان دارای پیشینه تحلیلی گسترده ای است. بسیاری از نقش های به کاررفته در تن پوش ها (قبای رویی بانوان) دارای معانی و ریشه های فرهنگی، دینی و نمادشناختی است. هدف از این پژوهش یافتن پاسخ به این پرسش است که تولید صنایع خلاق فرهنگی با شناسایی و بررسی نمادها و نشانه های قبا چگونه امکان پذیر بوده؟ روش پژوهش تطبیقی– تحلیلی است، که در آن سعی شده است با مطالعه تطبیقی نوگرایی در قبای بانوان ترکمن و قزاق در مسیر توسعه صنایع خلاق، به بررسی مؤلفه های اشتغال زایی پایدار پرداخته شود. که در امر اقتصاد داخلی و تحلیل داده های آماری، حفظ و پایداری میراث فرهنگی را رقم میزند. روش اجرا به این صورت این گونه است که از تعداد 384 نفر افراد نمونه، 192 نفر از بانوان قوم ترکمن و 192 نفر از بانوان قوم قزاق انتخاب گردید. در تجزیه و تحلیل داده ها، از روشهای آمار توصیفی (حداقل، حداکثر، میانگین و انحراف معیار) و همچنین آمار استنباطی (آزمون t استیودنت) و (آزمون t) برای گروههای مستقل و (آزمون آنوا) استفاده شده است. این آزمونها با استفاده از نرم افزار SPSS25 انجام شده اند. در تحلیل تحولات فرهنگی، تغییرات قبا و نقشمایه های سنتی به عنوان متغیرهای پژوهش رابطه ی معناداری وجود دارد. نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که قومیت ترکمن نسبت به قومیت قزاق، در عرصه تولید و ترویج صنایع خلاق فرهنگی نقش مهمی داشته اند. دلایل آن را می توان حضور گسترده زنان در بخش های علمی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی در داخل و خارج از استان گلستان دانست. داده های آماری حاکی از آن است که اشتغال زایی پایدار زنان استان در بخش ورود به توسعه خلاق فرهنگی نقش حائز اهمیتی به لحاظ فرهنگی و اقتصادی دارد. از این رو، به روزرسانی طرح ها به عنوان کالاهای فرهنگی می تواند، دریچه ی جدیدی را برای ورود اقتصاد فرهنگ و هنر جوامع محلی به سوی جامعه بگشاید.