مطالعه تطبیقی نوگرایی در قبای بانوان ترکمن و قزاق در مسیر توسعه صنایع خلاق

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه پژوهش هنر، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

2 استاد، گروه پژهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه گرافیک، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد آذربایجان شرقی، شبستر، ایران.

4 استاد، گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد، یزد، ایران.

doi
10.22075/aaj.2025.35744.1308
چکیده

پوشاک بانوان ترکمن و قزاق در استان گلستان دارای پیشینه تحلیلی گسترده ­ای است. بسیاری از نقش­ های به­ کاررفته در  تن ­پوش­ ها (قبای رویی بانوان) دارای معانی و ریشه ­های فرهنگی، دینی و نماد­شناختی است. هدف از این پژوهش یافتن پاسخ به این پرسش است که تولید صنایع خلاق فرهنگی با شناسایی و بررسی نمادها و نشانه­ های قبا چگونه امکان ­پذیر بوده؟ روش پژوهش تطبیقی– تحلیلی است، که در آن سعی شده­ است با مطالعه تطبیقی نوگرایی در قبای بانوان ترکمن و قزاق در مسیر توسعه صنایع خلاق، به بررسی مؤلفه ­های اشتغال ­زایی پایدار پرداخته شود. که در امر اقتصاد داخلی و تحلیل داده­ های آماری، حفظ و پایداری میراث فرهنگی را رقم می­زند. روش اجرا به این­ صورت این ­گونه است که از تعداد 384 نفر افراد نمونه، 192 نفر از بانوان قوم ترکمن و 192 نفر از بانوان قوم قزاق انتخاب گردید. در تجزیه و تحلیل داده­ ها، از روش‌های آمار توصیفی (حداقل، حداکثر، میانگین و انحراف معیار) و همچنین  آمار استنباطی (آزمون t استیودنت) و (آزمون t) برای گروه‌های مستقل و (آزمون آنوا) استفاده شده ­است. این آزمون‌ها با استفاده از نرم ­افزار SPSS25 انجام شده­ اند. در تحلیل تحولات فرهنگی، تغییرات قبا و نقشمایه ­های سنتی به­ عنوان متغیرهای پژوهش رابطه­ ی معناداری وجود دارد. نتایج حاصل از تحقیق نشان می­ دهد که قومیت ترکمن نسبت به قومیت قزاق، در عرصه تولید و ترویج صنایع خلاق فرهنگی نقش مهمی داشته ­اند. دلایل آن را می­ توان حضور گسترده زنان در بخش­ های علمی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی در داخل و خارج از استان گلستان دانست. داده ­های آماری حاکی از آن است که اشتغال ­زایی پایدار زنان استان در بخش ورود به توسعه خلاق فرهنگی نقش حائز اهمیتی به لحاظ فرهنگی و اقتصادی دارد. از این­ رو، به ­روزرسانی طرح ­ها به ­عنوان کالاهای فرهنگی می­ تواند، دریچه ­ی جدیدی را برای ورود اقتصاد فرهنگ و هنر جوامع محلی به سوی جامعه بگشاید.