تبیین نقش و کارکرد ساختواژهها در ترجمه خطبههای نهجالبلاغه
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه بوعلیسینا، همدان
2 دانشآموختۀ دکتری دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلیسینا، همدان.
doi
چکیده
اگر ترجمه و برداشت معنا از متن را به مثابه فرآیندی سلسلهوار در نظر گرفته شود، شناخت و تحلیل معنای واژگانی متن بهعنوان گام نخست در این حوزه شناخته میشود. در این مرحله، متناسب با نوع و غنای امکانات زبانی، تغییر و تحولاتی که در ساختار واژگان به وقوع میپیوندد، بر پویایی و در عینحال کارایی زبان صحّه میگذارد. این تغییرات ساختاری موجود در بین واژگان یک زبان، نویدبخش تولید معانی متنوعی است که افزون بر اینکه در رشد زبان تأثیر مثبت میگذارد، راهگشای چالشهای پرشماری است که صاحبان یک زبان در فرآیند بیان تأملات و افکار خود با آن مواجه هستند. در این میان، شناخت تأثیر تغییرات ساختاری واژگان بر دامنۀ معنایی آن و در نتیجه فهم معنای دقیق متن، مسئلهای است که از ضروریات فن ترجمه بهشمار میرود. در این جستار تلاش شده تا با واکاوی برخی از مؤلفههای ساختاری واژگان خطبههای نهجالبلاغه به تغییرات معنایی حاصل از این مولفهها پرداخته شود. تحلیل پنج ترجمه فارسی از این خطبهها، حاکی از آن است که در برخی موارد، به دلیل نادیده گرفتن چنین تغییراتی از سوی مترجمان، شاهد برابرنهادهای غیردقیق و نادرست در ترجمههای نهجالبلاغه هستیم.
