فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاشی زرین­ فام معروف ­ترین و رایج ­ترین شیوه در تزیینات کاشی است. کاشی ­های زرین ­فام دوره­ ی ایلخانی (756-654هـ.ق) بیشترین تنوع از نقوش را به خود اختصاص داده­ است. کاشی­ های زرین­ فام بر جا مانده از دوره­ ی ایلخانی شامل کاشی محراب، کاشی حاشیه ­ای کتیبه ­دار و کاشی ستاره ­ای و صلیبی شکل هستند که با تزیینات زرین­ فام یا لعاب تک­ رنگ همراه هستند. برجسته ­کاری در این دوره بر روی کاشی ­ها انجام می ­شد و مقدار زیادی کاشی ستاره­ای با کتیبه و نقوش انسانی، حیوانی و گیاهی تزیین شده ­اند. برخی از این کاشی ­ها دارای کتیبه­ هایی در حاشیه خود هستند که به درک بهتر تصویر کمک می­ کند. از آن­ جا که تعداد کاشی ­های زرین­ فام با این ویژگی­ ها نسبتاً زیاد است، به نظر می­ رسد بررسی انواع نقوش و کتیبه ­های این کاشی­ ها منبعی برای شناخت بیشتر هنر و ادبیات این دوره باشد. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این پرسش است: چه رابطه ­ای بین نقوش کاشی ­ها و کتیبه ­های زرین ­فام دوره­ ی ایلخانی وجود دارد؟ هدف اصلی این پژوهش شناخت عمیق ­تر کاشی­ های زرین­ فام دوره­ ی ایلخانی و مطالعه ­ی رابطه ­ی بین تصویر و کتیبه ­های آن است. شناخت و معرفی قابلیت­ های هنرهای ایرانی و نقش آن ­ها در تاریخ هنر و فرهنگ ایران از ضرورت­ های انجام این تحقیق است. پژوهش حاضر از نوع کیفی و به شیوه ­ی توصیفی- تحلیلی به انجام رسیده ­است. گردآوری داده ­ها به روش اسنادی انجام گرفت. جامعه ­ی پژوهش کاشی­ های دوره­ ی ایلخانی دارای نقش و کتیبه در دسترس در نظر گرفته شد و نمونه ­های پژوهش بر اساس دسته­ بندی نقوش، در سه گروه گیاهی، حیوانی و انسانی قرار گرفتند. با این تقسیم ­بندی برای هر دسته حداقل پنج کاشی به روش نمونه­ گیری غیراحتمالی انتخاب شد و با کتیبه ­های حاشیه ­ی خود مورد تطبیق قرار گرفت. از نتایج این پژوهش می­ توان به ارتباط نزدیک نقش و محتوای کتیبه در هر گروه از کاشی ­ها اشاره کرد.