تعیین نواحی همگن توزیع بارش سالانه در سطح استان گلستان با استفاده از تحلیل خوشهای و روش گشتاورهای خطی
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 دانشگاه گلستان
doi
10.22067/jsw.v0i0.26319چکیده
بررسی ویژگیهای بارندگی و پهنهبندی آن نقش عمدهای در استفاده بهینه از منابع آب و خاک و مدیریت مخاطرات محیطی دارد. تعیین نواحی همگن بارش به استفاده مناسبتر از منابع آب و مدیریت صحیحتر مخاطرات محیطی ناشی از بارش کمک مینماید. با توجه به اینکه جهت تحلیل پدیدههای اقلیمی از جمله بارش، میبایست تمامی دادهها مربوط به یک منطقه همگن باشد، بر این اساس در این مطالعه سعی شدهاست مناطق همگن از نظر بارندگی سالیانه در استان گلستان با استفاده از دادههای طولانیمدت و تعداد متناسب ایستگاه با بهکارگیری روشهای جدیدتر تعیین شوند. برای این منظور از دادههای ماهانه بارش 29 ایستگاه بارانسنجی و تبخیرسنجی در سطح استان گلستان از سال آبی 62-1361 الی 91-1390 استفاده شد. با انجام آزمونهای کیفی تعداد 25 ایستگاه جهت تحلیل باقی ماندند. سپس با استفاده از روش خوشهبندی سلسله مراتبی وارد و با کمک متغیرهای مختلف تقسیمبندیهای متفاوت بررسی شد. خوشهبندی در حالت 2 خوشه دارای متوسط عرض سیلهوت بالاتری به میزان 48/0 بود. بر این اساس منطقه مورد مطالعه به 2 ناحیه تقسیم شد. سپس همگنی این نواحی مورد بررسی قرار گرفت. از آنجاکه با روش گشتاورهای خطی ضریب چولگی ناحیهای (τ_3^R) از مقدار 23/0 کوچکتر بود، در نتیجه آزمون از آزمون هاسکینگ-والیس جهت بررسی همگنی ناحیهای استفاده شد. برای هر دو ناحیه مقدار آماره آزمون 1>H1 بوده که تأیید بر همگن بودن دو ناحیه میباشد. همچنین بالابودن ضریب همبستگی بین ایستگاههای یک ناحیه و پائینبودن ضریب همبستگی بین ایستگاههای دو ناحیه متفاوت، دلیلی دیگر بر تفکیک مناطق هر ناحیه از یکدیگر میباشد.