چگونگی پدیداری سامانههای بارشزای سنگین در جنوب غربی ایران و پیوند آن با پدیدهMJO
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
2 دانشگاه شیراز
doi
10.22067/jsw.v0i0.28595چکیده
انگیزه انجام این پژوهش بررسیبرخی از ویژگیهای همدیدی بارشهای سنگین در جنوب غربیایران و پیوند آن با پدیده نوسانهای مادن-جولیان میباشد. چگونگی پراکنش ماهانه بارش و شناسایی سرچشمههای تولید بخار آب برای این بارشها از دیگر اهداف پژوهش است.در این راستا، بارش روزانه ایستگاههای آبادان، اهواز، بندرعباس، بوشهر، شهرکرد و شیراز برای دوره 36 ساله 2011-1975و ایستگاه یاسوج برای دوره 21 ساله 2011-1990، در بازه ماههای نوامبر هر سال تا آپریل سال پس از آن گردآوری شد. دادههای بارش از بزرگ به کوچک آراسته گردیدند و دو آستانه5 و10درصد بالایی به عنوان بارشهای سنگین برگزیده شدند. بیشترین فراوانی بارشهای سنگین در ماههای ژانویه، فوریه و دسامبردیده شد. در ایستگاههای اهواز، بندرعباس، بوشهر، شهرکرد و شیراز بیشترین بارشهای سنگین در فاز 8،در ایستگاه آبادان در فازهای 7 و 8 و در ایستگاه یاسوج در فاز 2 رخ داده است. نقشههای همدیدی نشانگر آن است که همراستا با حرکت خاور سوی پدیده MJO در پهنه استوایی اقیانوس هند، سامانه بارشهای سنگین هم از گستره باختری و جنوب باختری ایران آغاز شده و پس از گذراندن پهنههای جنوب مرکزی، به بخشهای خاوری ایران و سپس به افغانستان میرسند. گردش تند چرخندی هوا که بر پهنه دریای مدیترانه، دریای سرخ، خلیج فارس و دریای عرب چیره میشود بخش بنیادین بخار آب برای این بارشها را فراهم میسازد. نقشههای همدیدی نشانگر آن است که بیشترین اندازه بخار آب این بارشها از دریای عرب و پهنه باختری اقیانوس هند فراهم میگردد.