سیر تجسم اسطوره بودا در هنر هند: از نمادین تا فیگوراتیو
نویسندگان
1 دانشیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران
2 دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران
doi
10.22059/jfava.2016.59649چکیده
تجسم بودا در هنر هند همواره ضرورتی توأمان با زندگی، باورها و آیینهای مردم هند بودهاست. این تجسم به دو دوره نمایش بودا بهصورت نمادین و فیگوراتیو قابل تقسیم است. بودا در دوران زندگانیاش با عینیتنگاری خود مخالف بود، و صورت اسطورهای وی در دوره اول، به کمک نشانههای مرتبط با زندگانی وی به ظهور نشست. حدود 1م. نشانههایی از تصویر بودا با هیئت انسانی در هنر هند آغاز گردید. این مقاله بر این فرضیه تأکید دارد که علیرغم ممنوعیت خلق تصویر انسانی از بودا در دوره اول، پیروان وی، همواره تصویری ذهنی از بودا را در سر میپروراندند، و پس از از بین رفتن افراطیگریهای بودیسم، مجال یافتند تا پیکره انسانی وی را بسازند. هدف از این مقاله مطالعه نحوه گذارِ دوره نمادین به فیگوراتیو، و همچنین عوامل تأثیرگذار بر آن است. برای نیل به آن، گردآوری مطالب به روش اسنادی و با اشاره به متون مذهبی، اساطیر موجود و شرایط فرهنگیِ اجتماعات بودایی صورت گرفته است. در مسیر تدوین این مقاله، این نتیجه حاصل شده است که، تصویر بودا در دوره اول هنر بودایی، متأثر از عوامل گوناگونی ازجمله همجواری با مذاهب هندوییسم و جینیسم شکلگرفته، و به دلیل عادت عوام به تمرکز بر تصویر بودا در هنگام مراقبه و نیایش، بهصورت ذهنی و واقعی وجود داشت.
