تولید و نگهداری بذر مصنوعی در گیاهان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مهندسی ژنتیک و به نژادی گیاهی

2 استادیار گروه مهندسی ژنتیک و به نژادی گیاهی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

3 کارشناس ارشد ژنتیک و به نژادی گیاهی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
چکیده

تولید بذر مصنوعی در گیاهانی که با مشکل تولید بذر یا بذوری با قوه نامیه ضعیف­اند یک روش کارآمد به­شمار می­آید. این فناوری یک روش عالی به منظور نگهداری ژرم پلاسم­های منتخب، تکثیر دورگه­های نادر، ژنوتیپ­های مختلف و گیاهان تراریخت با بذور گران و غیر قابل دسترس، است.  بذر­مصنوعی در واقع استفاده از واحد­های تکثیری نظیر جنین­های سومایی، پروپاگول­های رویشی نظیر (جوانه­های جانبی، گره و جوانه­های انتهایی) و یا بخش­های مریستمی است که قابلیت کپسوله شدن در پوشش هیدروژلی آلژینات را به منظور جوانه­زنی و تبدیل شدن به یک بذر حقیقی را با هدف  سازگاری گیاهچه­های رشد یافته با شرایط آزمایشگاهی یا مزرعه­ای را داشته باشند. بهینه نمودن شرایط محیط آندوسپرم بذور مصنوعی، باعث افزایش راندمان جوانه­­زنی، تبدیل و سازگاری گیاهچه­های حاصل خواهد شد به طوری­که انتخاب محیط کشت، محرک­های رشد گیاهی مانند هورمون­های تحریک کننده رشد ریشه و ساقه، محرک­های دمایی و غیره کمک فراوانی به رشد گیاهچه­ها­ می­­کنند. محققان مختلف مواد مختلفی را برای تولید آندوسپرم مصنوعی توصیه کرده­اند که هورمون­های رشد اکسین و سیتوکنین و محیط کشت پایه MS از مهمترین آن­ها ست، این مواد باعث افزایش راندمان بذور به منظور تولید گیاهچه­های قوی­تر و امکان رشد در محیط غیر آزمایشگاهی را فراهم می­سازد.