«شیوههای تأثیرپذیری از قرآن در رمانهای رضا امیرخانی»
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
3 کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
doi
10.22054/ajsm.2023.71046.1881چکیده
کلام خداوند در جامعترین کتاب آسمانی «قرآن» و در اوج بلاغت و فصاحت ادبی و محتوایی همواره از دیرباز الهام بخش شاعران و نویسندگان آشنا و مأنوس با این موهبت الهی بوده و بدون تردید سرچشمۀ بسیاری از متون ادبی، خصوصاً ادبیات تعلیمی بودهاست. امیرخانی از نویسندگان جوان و توانای معاصر است که بیش از نویسندگان دیگر از قرآن به صورتهای مختلفی در نوشتههای خود بهرهبردهاست و اصولاً آغازگر کاربرد نوین آیات قرآن در حوزۀ رماننویسی است که پیش از وی سابقه نداشته است. وی افزون بر انس و الفت با قرآن، شیوههای بدیعی را در تأثیرپذیری از قرآن با خلاقیّت ادبی خود آفریدهاست. تنوّع روشهای بهرهگیری از آیات قرآن در رمانهای او در دو بخش بررسیمیشود: شیوههای سنّتی تأثیرپذیری از قرآن و نوآوری وی در تأثیرپذیری از آیات قرآن. نوآوری در رسمالخط، نوآوری در ترجمۀواژهها، تصویرآفرینی با واژهها و آیات و نوآوری درکاربرد نشانههای قرآنی از جمله شیوههای منحصر بهفرد او در بهرهگیری از قرآن است. هدفِ اصلیِ رضا امیرخانی در بهکارگیریِ این شیوهها در رمانهای خود، دستیابی به معانی جدید بوده و به هیچ عنوان قصد تحریف یا اهانت به ساحت مقدس قرآن را نداشتهاست. این جستار برمبنای تحلیل محتوای کیفی متن و جامعۀ متن پژوهش، مهمترین رمانهای امیرخانی است.