بررسی مفهوم نقوش اساطیری در هنر فلزکاری دوره ی هخامنشی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه باستانشناسی دوران تاریخی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
doi
10.22075/aaj.2023.31596.1190چکیده
هنر فلزکاری در دوره هخامنشی از مهمترین صنعت در این دوره محسوب میشد. نمادها، بنمایههای اساطیری منقور بر فلزات دوره هخامنشی در واقع نموداری از پیشینه باورها و اعتقادات کهن ایران باستان است که در قالب هنر فلزکاری دوره هخامنشی خلاصه میشود. کاربرد این مفاهیم نمادین در هنر فلزکاری این دوره، متأثر از عناصر فرهنگی، اساطیر ادوار قبل، مذهب، تأثیرپذیری از مناطق هم جوار امپراتوری هخامنشی است. پرسش محوری پژوهش این است که نقوش اساطیری در هنر فلزکاری دوره هخامنشی دارای چه مفاهیمی است؟ هدف از این پژوهش شناخت و مطالعه برخی از نمادهای و مفاهیم اساطیری است که بهصورت برجسته در هنر فلزکاری دوره هخامنشی بهکار رفته است. روش تحقیق حاضر متکی بر روش تحقیق تاریخی است که مبتنی بر مطالعه اسنادی است. نتایج پژوهش نشان میدهد که نقوش بهکاررفته در هنر فلزکاری دوره هخامنشی، اغلب دارای مفهوم آیینی و اسطورهای است و نمیتوان کاربرد آنها را تنها بهصورت نقوش تزیینی در نظر گرفت؛ بلکه اغلب این نقوش، ریشه در اعتقاد، باور و اساطیر کهن ایرانی و برخی از اساطیر مناطق همجوار دارند. با در نظر گرفتن این امر میتوان دریافت که راز ماندگاری و تداوم نقوش اساطیری و بازتاب گسترده آن در آثار هنر فلزکاری دوره هخامنشی، بیشک به نقش عمیق این اساطیر در فرهنگ و باور اقوام پیش از دوره هخامنشی و اقوام مجاور این سرزمینها باز میگردد.
