بحران فلسطین در اندیشه‌ی آیت‌الله بروجردی و امام خمینی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 مدیر گروه مطالعات تاریخ شفاهی و خاطرات انقلاب اسلامی مرکز اسناد انقلاب اسلامی

doi
10.2783.4999/CSIW.2306.1265.4.27.5
چکیده

هدف در پژوهش حاضر بررسی مسئله‌ی فلسطین در منظومه‌ی فکری آیت‌الله بروجردی(ره) و امام خمینی(ره) با استفاده از روش توصیفی– تحلیلی است. سؤال پژوهش این است که چه تفاوتی در رویکرد آیت‌الله بروجردی و امام خمینی نسبت به فلسطین وجود داشته است؟ دولت فلسطین در سال 1948 میلادی با رأی سازمان ملل متحد و نفوذ قدرت‌های بزرگ جهانی به دو دولت مجزا تقسیم شد که دولت فلسطین و رژیم اسرائیل حاصل این تصمیم بود. در مقابل این روند ایجادشده، اعتراض‌های گسترده‌ای از جمله حوزه‌های علمیه و مراجع در بازه‌های زمانی مختلف شکل گرفت. آیت‌الله بروجردی در زمان رژیم پهلوی دوم نسبت به این حادثه‌ تلخ واکنش نشان داد که در اعلامیه‌ی ایشان آمده است و با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران نحوه‌ی برخورد با مسئله‌ی فلسطین قوت بیشتری گرفت و فضا جهت حمایت از فلسطین بازتر شد. یافته پژوهش نشان می‌دهد، آیت‌الله بروجردی و امام خمینی در چگونگی برخورد با مسئله فلسطین رویکرد متفاوتی داشتند. نگاه امام خمینی و آیت‌الله بروجردی در باب مسئله‌ی فلسطین بر اساس نگاه دو مرجع به بحث دین و سیاست و نحوه‌ی فعالیت آن‌ها در حوزه‌های دینی و سیاسی برمی‌گردد. فرضیه مقاله این است که با توجه به مبانی فکری امام خمینی و آیت الله بروجردی درباره ارتباط دین و سیاست، امام خمینی اعتقاد به کنشگری فعال و حمایت مادی و معنوی از مسئله فلسطین بود، اما آیت الله بروجردی به خاطر صیانت از حوزه علمیه نوپا، رویکرد کنشگری غیرفعال را در حمایت از فلسطینیان انتخاب کرده بود.