شهر در یک قاب عکس؛ واکاوی توسعه و ارتقای عکاسی خیابانی از منظر معنا و فناوری

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناس ارشد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22075/aaj.2024.33465.1218
چکیده

درک تکامل عکاسی خیابانی و رابطه آن با محیط ساخته‌شده، گزاره‌های مهمی را درباره ماهیت هنر عکاسی و طراحی شهری ارائه می‌دهد. هدف این تحقیق، کشف این ارتباطات زنده بین هنر، فرهنگ، فناوری و بافت شهری است که عکاسی خیابانی را در قلمرو هنری پرجنب‌وجوش پرورش داده­ است. این تحقیق عوامل مؤثری را که به پیشرفت عکاسی خیابانی در حوزه معماری و طراحی شهری کمک می‌کنند، بررسی می‌کند. پرسش اصلی پژوهش این است که با توجه ‌به تحول ابزارها، محیط‌های ارتباطی و فضای پیرامون سوژه‌ها در انتقال مفاهیم از طریق عکس، چه مؤلفه‌های ذاتی و محیطی در پیشرفت و رونق عکاسی خیابانی نقش داشته ­است؟ این تحقیق از نوع کیفی و دارای هدف بنیادی است که از رویکرد تحلیل محتوا با استفاده از منابع کتابخانه‌ای برای دستیابی به اهداف خود استفاده می‌کند. تفسیر داده‌های متنی در تحلیل تصاویر و توسعه فرایند بحث در این پژوهش بر پایه آرای صاحب‌نظران این حوزه و تفسیر آزاد پژوهانه متکی است. چنین استنباط می‌شود که هرچند عکاسی با رهایی از تاریک‌خانه‌های سنتی، به‌واسطه توسعه تکنولوژی و پلتفرم‌های رسانه‌ای، توانسته در اشتراک‌گذاری مفاهیم و پیام‌ها توانمندتر و سریع‌تر عمل کند. بااین‌حال، درخشش موضوعات محیطی در عکاسی خیابانی، هنوز مرتبط با موقعیت‌های مکانی، وابسته به تعامل با جامعه، فهم تجربیات زیسته هنرمندان و فضاسازی‌های محیطی معماری و شهری است. عکاسان خیابانی طی قرن بیستم، تحولات صنعتی، مسائل اجتماعی و جنبش‌های ادبی را با برداشت از حال‌وهوای شهر و اجتماع انعکاس می‌دادند. در حال حاضر که حضور در فضای باز شهری با تسهیل دسترسی به فرایند عکاسی متأثر از ابزارهای پیشرفته‌تر آن و جلب آرای مخاطبان به‌واسطه رونق رسانه‌های اجتماعی، در افزایش چشمگیر تعدد آثار مؤثر بوده، نگرش‌های منحصربه‌فرد و تکرار یک اندیشه در فضای عکاسی تا حدودی کاهش یافته و کمتر قابل شناسایی است.