سنجش پایداری شاخص های گردشگری بهعنوان هسته کلیدی بخش خدمات استان آذربایجان شرقی
نویسندگان
1 استاد اقتصاد دانشگاه تبریز
2 دانش آموخته دکترای اقتصاد دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه تبریز
doi
10.22067/erd.2023.84582.1200چکیده
هرچند که نگاه به بخش خدمات در فرایند توسعه متفاوت است، بخش خدمات غالب اقتصاد جهانی را تشکیل میدهد و از ارکان اساسی فعالیتهای اقتصادی است که با ظهور شهرنشینی شکل گرفته و با گسترش آن پوشش وسیعتری مییابد. با توجه به اهمیت این بخش بهعنوان یکی از بخشهای عمده اقتصادی و تأثیرگذاری در فرآیند توسعه کشور، این مطالعه با هدف شناسایی هستههای کلیدی بخش خدمات استان آذربایجانشرقی انجام شده است. در گام نخست با استفاده از مدل MSA به شناسایی و اولویتبندی هستههای کلیدی بخش خدمات استان آذربایجان شرقی پرداخته است که یافتهها نشان میدهد زیر بخش گردشگری بهعنوان هسته کلیدی بخش خدمات با امتیاز 72/0 انتخاب شده است. در گام دوم با استفاده از ادبیات موضوع 5 شاخص گردشگری پایدار شامل شاخصهای اقتصادی، زیستمحیطی، فرهنگی، اجتماعی و نهادی تدوین و با استفاده از ابزار پرسشنامه و آمار موجود در سالنامههای آماری استان و در محیط برنامهنویسی پایتون مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته که نتایج حاصل بیانگر این است که گردشگری پایدار در استان آذربایجانشرقی در مقیاس کلان با امتیاز 256/0 از یک واحد قرار دارد و علیرغم وجود جاذبهها و پتانسیلهای موجود در این بخش جایگاه مناسب خود را نیافته است و تا رسیدن به پایداری فاصله زیادی دارد. همچنین بررسی وضعیت شاخصهای پنجگانه نشان میدهد که شاخص زیستمحیطی با امتیاز 299/0 از واحد، بالاترین امتیاز را در میان سایر شاخصها به خود اختصاص داده است؛ این در حالی است که شاخص اجتماعی با 166/0 از کمترین امتیاز در گردشگری پایدار برخوردار است.