فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آنجا که زن همواره در جامعه ایرانی از جایگاه مناسبی برخوردار بوده، مطالعه درباره او و هویتی که وی را در این جایگاه قرار داده است، از اهمیت خاصی برخوردار می شود. در این جستار برای دستیابی به هویت زنان ایران، از نشانه شناسی زبان بدن بهره گیری می شود. زبان بدن که از نشانه های غیرکلامی یا تصویری و دیداری در مناسبات اجتماعی و ارتباطات به شمار می آید، قابلیت انتقال پیام از طریق چهره، نوع نگاه، حرکات و حالات لب ها و ابروها، حالات مختلف بدن و حرکات اعضا را دارد. از آنجا که نگارگری ایرانی که نماینده فرهنگ و تفکر ایرانی است، می تواند بهترین ظرف بازنمایی کنش های ارتباطی برون زبانی باشد، با واکاوی مفاهیم زبان بدن در شخصیت های مصور زن تلاش شده است که بتوان به بازشناسی هویت زن ایرانی با جست و جوی نگارگری دست پیدا کرد. بدین ترتیب، مطالعه تطبیقی دو اثر با موضوع یکسان «شیخ صنعان و دختر ترسا» از دوره صفوی و معاصر انتخاب شده است که با هدف شناسایی پیام های پنهانی و مفاهیم پوشیده در حرکات زنان در تصاویر نگارگری، با استفاده از نشانه شناسی زبان بدن در نگاره های دوره صفوی و معاصر ایران و شناسایی چگونگی تطور هویت زنانه، بدان پرداخته می شود. بدین ترتیب این پژوهش در جهت یافتن پاسخ پرسش های ذیل است: 1- هویت زنانه چیست و چگونه در هنر نگارگری ایران بازتاب یافته است؟ 2- چگونه می توان با استفاده از نشانه شناسی زبان بدن، معانی حرکات و اطوار زنان تصویر شده در نگاره های شیخ صنعان و دختر ترسا از دوره صفوی تا دوره معاصر را شناسایی و به وجوه هماهنگی و تمایزات آثار دست پیدا کرد؟ 3- هویت زنانه در مقایسه نگاره های دوره صفوی و معاصر با موضوع شیخ صنعان و دختر ترسا مشمول چه تحولاتی شده است و دلایل این تحولات چیست؟ روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی است و نتایج حاصل از آن نشان می دهد که تمایزات بین این دو اثر، حاکی از آن است که هویت زنانه دچار تغییر و تحولی اساسی شده که علی رغم تغییر شرایط حاکم بر جامعه و تلفیق فرهنگ ایرانی با فرهنگ غربی، نگاه به زن و جایگاه او در فرهنگ و اجتماع ایرانی دچار تطور شده است.