بررسی مقایسه‌ای رویکرد دولت‌های جمهوری اسلامی ایران پیرامون پرونده هسته‌ای (1397-1376)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان،ایران

2 دانشیار گروه روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران

doi
10.2783.4999/PRIW.2022.1105.1.24.1
چکیده

بدون شک ­پرونده هسته‌ای­، مهم‌ترین موضوع سیاست خارجی دولت­های جمهوری اسلامی ایران در سه دهه‌ی گذشته است ­که سیاست داخلی و خارجی آن‌ها را تحت تأثیر قرار داده و در این میان بازیگران خارجی به‌ویژه قدرت‌های بزرگ ­درروند شکل‌گیری و تبدیل بعد فنی- حقوقی آن به پرونده­ای سیاسی- امنیتی، نقشی ­بی­بدیل و اساسی داشته‌­اند که تاکنون ­آثار و پیامدهای گوناگونی ­به دنبال داشته است­ که کنکاش ­پیرامون روند شکل‌گیری و بررسی زوایای مختلف این پرونده از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد و مقاله­ حاضر بر آن است با استفاده از روش ­توصیفی-تحلیلی و کاربست­ نظریه گفتمان ­به این سؤال اصلی پاسخ دهد که ­الگوی رفتاری ­حاکم­ بر سیاست ­خارجی ­دولت­‌های ­جمهوری اسلامی ایران‌ در موضوع هسته‌ای کدم‌اند و چه آثار و پیامدهایی به دنبال داشته است؟ یافته‌­های پژوهش ­نشان ­می‌دهد ایجاد مدیریت واحد در پرونده هسته‌­ای (در دوره اول)، تبدیل موضوع­ هسته‌­ای ­به­ گفتمانی عمومی و مقابله ­با زیاده‌خواهی­ کشورهای غربی (در دوره دوم)، افشای چهره ایالات‌متحده­ و کاهش سطح اعتماد عمومی به این کشور (در دوره سوم) مهم‌ترین نقاط قوت وهم چنین ­انفعال­ در برابر شورای ­حکام ­و تهدیدات ­کشورهای غربی (در دوره اول)، سوءاستفاده کشورهای غربی ­از گفتمان احمدی‌نژاد (در دوره دوم)، گره زدن ­مسائل اقتصادی ­با پرونده هسته‌­ای و تفسیرهای متفاوت از برجام (در دوره سوم) از مهم‌ترین نقاط ضعف دولت‌های جمهوری اسلامی ایران در پرونده هسته‌ای می‌باشد.