فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شرایطی که بحران آب به یکی از چالش‌های راهبردی ایران در بخش کشاورزی تبدیل شده، استقرار حکمرانی داده‌محور می‌تواند نقش کلیدی در ارتقای بهره‌وری و تصمیم‌گیری آگاهانه ایفا کند. این پژوهش با هدف شناسایی شکاف‌ها، چالش‌ها و راهکارهای پیاده‌سازی حکمرانی داده‌محور در مدیریت آب کشاورزی ایران انجام شده است. با بهره‌گیری از چارچوب شاخص OURdata سازمان OECD و طراحی پرسشنامه‌ای ساختاریافته در سه بُعد دسترسی، داده‌های قابل استفاده و حمایت دولت از بازآفرینی ارزش، نظر 55 کارشناس و سیاست‌گذار ملی در حوزه آب و کشاورزی گردآوری و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که وضعیت کنونی حکمرانی داده در ایران با استانداردهای مطلوب فاصله دارد و شکاف‌هایی نظیر نبود چارچوب قانونی مشخص، وجود ناهماهنگی بین‌سازمانی، ضعف در یکپارچه‌سازی سامانه‌های اطلاعاتی، و مشارکت محدود ذی‌نفعان در فرآیندهای داده‌ای به‌چشم می‌خورد. در پاسخ به این چالش‌ها، مجموعه‌ای از راهکارهای ساختاری، فناورانه و نهادی پیشنهاد شد؛ از جمله طراحی سامانه ملی داده باز، توسعه زیرساخت‌های ابری، تدوین مقررات شفاف برای داده‌باز، و نهادینه‌سازی فرهنگ داده‌محور در سازمان‌های اجرایی. این پژوهش با ارائه تصویری نظام‌مند از موانع موجود و مسیرهای اصلاحی، می‌تواند به‌عنوان گام اولیه‌ای در تدوین نقشه راه حکمرانی داده‌محور و تقویت تاب‌آوری نظام مدیریت آب کشاورزی در ایران مورد استفاده سیاست‌گذاران قرار گیرد.