تحلیل هیدروپلیتیکی ساختار نوین روابط بین الملل(مطالعه موردی: ایران و افغانستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیای سیاسی ، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه جغرافیای ژئومورفولوژی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استادیار گروه جغرافیای اقلیم شناسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

مسائل اختلافات آبی در سیاست خارجی کشورها در تقابل با یکدیگر، از جمله عواملی می‌باشد که در به خطر افتادن منافع ملی تأثیرگذار بوده است و در این راستا جمهوری اسلامی ایران نیز در دهه‌های اخیر اختلافات هیدروپلیتیکی گسترده‌ای با همسایگان خود به ویژه افغانستان بر سر دو رود هیرمند و هریر رود داشته است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی مهم‌ترین عوامل هیدروپلیتیک در جهت توسعه روابط بین‌الملل میان دو کشور ایران و افغانستان و نیز تأثیرات اقدامات هیدروپلیتیکی افغانستان بر معادلات منطقه‌ای به ویژه تأثیرات آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است. تحقیق حاضر بر اساس روش، از نوع تحقیقات توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی - توسعه‌ای بوده که حجم نمونه آن تعداد 40 نفر از جامعه آماری کارشناسان و اساتید دانشگاه حوزه مربوطه تخمین زده شد. نتایج تحقیق نشان داد که آلودگی منابع آب، تغییر مسیر و دست‌درازی به آب رودخانه‌ها و کنترل آن‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله مهم‌ترین عوامل هیدروپلیتیکی تنش‌زا در روابط دو کشور محسوب می­شود و همچنین اقدامات هیدروپلیتیکی افغانستان بحران‌های امنیتی، اجتماعی و اقتصادی را برای ایران در پی خواهد داشت.