ارزیابی تاثیرات شیوع کووید 19 بر زنجیره‌ی تامین و الزامات بازارهای کلان فرش دستباف افغانستان

نویسندگان

1 دانش‌آموخته مقطع دکتری هنرهای اسلامی، دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران،

2 ﻣﺮبی، گروه ﻓﺮش، دانشگاه اراک، اراک، اﯾﺮان

doi
10.22075/aaj.2023.31923.1194
چکیده

فرش، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع دستی افغانستان، به صورتهای «دستباف»، «پیچ‌خورده»، «رنگ گیاهی» و «الیاف طبیعی» در بازارهای جهانی عرضه می‌‌شودد. توسعۀ صادرات فرش و افزایش ارزش افزوده در تجارت این بخش از صنایع دستی افغانستان، خصوصاً در زمان گسترش کووید 19، مبتنی‌بر رفع موانع، هم در زنجیرۀ تأمین و زنجیرۀ ارزش تولید و هم در الزامات دوگانۀ عرضۀ بازار‌های جهانی است. سؤال این است که پیامدهای شیوع کووید 19، بر زنجیرۀ تأمین فرش و نیز الزامات اجباری و اختیاری صادرات چه بوده و در کدام بخش‌ها تأثیرات بیشتری بر جا گذاشته است؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی و بررسی و تحلیل آمارهای ده‌سالۀ اخیر وزارت صنعت و تجارت افغانستان به انجام رسیده است. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که پیامدهای منفی کووید 19 بر تمامی مراحل زنجیرۀ تأمین فرش افغانستان اثرگذار بوده است؛ اما در دو مرحله، یعنی مرحلۀ تولید و ارتباط تجار ورودی و بافندگان، همچنین توزیع در بازار داخل، با رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی و فاصلۀ اجتماعی قابل‌کنترل است. شیوع کووید 19 بر الزامات اجباری ورود کالا در ایالات متحده، به‌دلیل اخذ اجباری گواهی (CPSA) و در حوزۀ یورو به‌دلیل لزوم اخذ گواهی در ترکیه به‌علت وجود یکی از شش عنوان موارد اجباری در دستورالعمل EEC و به‌دلیل مفاد قانونی کنترل کالاها در ژاپن، مؤثر بوده و در فرایند صادرات فرش افغانستان به این کشورها موانعی را ایجاد کرد. همچنین کووید 19 بر الزامات اجباری امارات متحده عربی، بدون تأثیر و بر الزامات اختیاری ایالات متحده، اتحادیۀ اروپا، ترکیه و ژاپن، ناچیز بوده، اما در تحویل بهموقع فرش افغانستان در مبادی ورودی امارات متحده عربی، اختلال ایجاد می‌کرد.