فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفالگری عصر قاجار برخلاف معماری و کاشی‌کاری این عصر، کمتر موردمطالعۀ پژوهشگران و محققان باستان‌شناسی و تاریخ هنر عصر قاجار قرار گرفته و اطلاعات ما از سفالگری عصر قاجار در مقایسه با سایر دوره‌های تاریخ هنر اسلامی، بسیار اندک است. اگرچه در برخی از سفرنامه‌های این عصر، به برخی از مراکز تولید سفال در ایران اشاره ‌شده است، هنوز اطلاعات جامعی از تکنیک‌ها و ابداعات سفالگری در این دوره و همچنین مراکز اصلی تولید و توزیع سفال در ایران عصر قاجار در دست نیست. در عملیات نوسازی و مرمت مجموعۀ تاریخی اتحادیه در محلۀ لاله‌زار تهران که در سال‌های 1394 و 1395 انجام شد، حجم زیادی از سفال‌های مربوط به اواسط عصر قاجار، به‌ویژه عصر ناصری (1264-1313ق) به دست آمد که در پژوهش حاضر، موردبررسی و طبقه‌بندی قرار گرفته‌اند. با‌توجه‌به داده‌های به‌دست‌آمده، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال است که سفال‌های تولیدشده در نیمۀ دوم عصر قاجار در تهران، از نظر ویژگی‌های تزیینی و فرم‌های سفالی، دارای چه خصوصیاتی بوده و کدام دسته از گونه‌های سفالی و الگوهای تزیینی در این مجموعۀ سفالی، بیشتر تکرار شده است. در نتیجه این مطالعه، طیف گسترده‌ای از لعاب‌ها و تکنیک‌های تزیینی و فرم‌های سفالی شناسایی شد که در متن مقاله به آن ها اشاره شده است.