الگوی بازآفرینی شهری پایدار مبتنی بر ورزش: نقش ورزش در توانمندسازی جوامع
نویسندگان
1 استادیار مدیریت ورزشی، گروه رفتارحرکتی و مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار مدیریت ورزشی، گروه رفتارحرکتی و مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استادیار مدیریت ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران
4 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22089/smrj.2025.17336.4088چکیده
رشد فزاینده شهرنشینی، چالشهای متعددی را در زمینه توسعه پایدار شهری به وجود آورده است. در این راستا، ورزش بهعنوان ابزاری کارآمد میتواند در راستای نیل به توسعهای پایدار، فراگیر و پویا در شهرها ایفای نقش کند؛ بنابراین پژوهش کنونی با هدف ارائه الگوی بازآفرینی شهری پایدار مبتنی بر ورزش انجام شد. پژوهش حاضر از نوع پژوهشهای کیفی بود و با بهکارگیری رهیافت نظریه دادهبنیاد و رویکرد ظاهرشونده (گلیزر) صورت گرفت. جامعه آماری شامل اعضای هیئتعلمی در حوزه ورزش و برنامهریزی شهری، کارشناسان سازمان شهرداریها در بخش ورزش و توسعه شهری و کارشناسان ورزشی بود. در این پژوهش از روش نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی استفاده شد. مصاحبه با 16 نفر از جامعه پژوهش انجام گرفت و پس از اشباع نظری، مصاحبهها متوقف شد. ابزار پژوهش مصاحبه نیمهساختاریافته بود که دادهها با استفاده از کدگذاریهای سهمرحلهای تجزیه و تحلیل شدند. از معیارهای قابلیت اعتماد تحقیقات کیفی برای بررسی روایی و از روش توافق دو کدگذار برای بررسی پایایی استفاده شد. نتایج نشان داد که ورزش از طریق چهار سطح پیشایندها، بسترها، مقتضیات و پسایندها، توسعه شهری را فراهم میکند. براساس این مدل، شرایط علّی شامل (توسعه آموزشی، توسعه سرمایهگذاری و توسعه فرصتهای برابر)، عوامل زمینهای (شامل توسعه فرهنگی و رسانه و تبلیغات)، عوامل مداخلهگر (شامل توسعه گردشگری و توسعه سلامت عمومی)، راهبردها (شامل توسعه استراتژیها و توسعه اقتصادی) و پیامدهای توسعه شهری از طریق ورزش (شامل توسعه اجتماعی، توسعه سیاسی، توسعه محیطزیست و بازآفرینی شهری) بود.
