فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده بحران­های آبی در بسیاری نقاط جهان به­عنوان چالش­هایی اصلی در برابر توسعه پایدار مناطق شناخته می­شوند. یکی از راه­حل­های مواجهه با چالش­های مربوط به کم­آبی، استفاده از سیستم­های یک­پارچه آب-اقتصاد- محیط­زیست برای سیاست­گذاری پایدار منابع آب منطقه­ای است. با این حال، هنوز سیاست­گذاری منطقه­ای منابع آب در استان­های ایران بر اساس یک سیستم یک­پارچه برای تخصیص منابع آب در قالب یک فرآیند هماهنگ در توسعه پایدار بخش­های آبی، اقتصادی-اجتماعی و محیط­زیست انجام نمی­شود. هدف این پژوهش تعیین شاخص یک­پارچه آب-اقتصاد-محیط­زیست برای سیاست­گذاری منطقه­ای منابع آب در استان­های ایران با بهره­گیری از سیستم ارزیابی جامع فازی و رویکرد آنتروپی بوده است. برای این منظور، پس از تعیین شاخص آب- اقتصاد – محیط­زیست بر اساس جدیدترین مبانی نظری و تجربی، این شاخص برای 31 استان در کشور ایران برآورد شده است. همچنین وضعیت هر یک از استان­های کشور در زیرشاخص­های پنج­گانه منابع آب، تکنولوژی و حمل­ونقل، اقتصادی، اجتماعی و محیط­زیست تعیین شده است. مطابق یافته­های پژوهش، استان­های اردبیل، کرمان، خراسان شمالی، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، قزوین، مرکزی و یزد دارای وضعیت نسبتاً ضعیف در زیرشاخص منابع آب بوده­اند. همچنین نتایج حاصل از برآورد شاخص کل آب- اقتصاد- محیط­زیست، استان­های گیلان، مازندران، چهارمحال بختیاری و خوزستان به­عنوان مناسب­ترین استان­های ایران برای اجرای راهبرد آب مجازی شناخته می­شوند. در سایر استان­های کشور نیز، بسته به وضعیت قوت یا ضعف آن استان در هر یک از ابعاد پنج­گانه در شاخص یک­پارچه آب- اقتصاد- محیط‌زیست، نیازمند اتخاذ رویکرد و سیاست­گذاری متناسب با شرایط خاص آن استان برای دستیابی به توسعه منطقه­ای پایدار وجود دارد.