کارستان هنری آقا نجفعلی

نویسندگان

1 استاد دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران.

doi
10.22059/jfava.2014.36424
چکیده

چکیده مهم­ترین نکته­ای که در این جستار ذهن نگارنده را به خود واداشته بود، این بود که آقا نجفعلی نقاشباشی دربار قاجار، برخلاف تصور شماری از هنرپژوهان، برادر محمد اسماعیل اصفهانی و یا فرزند میرزا بابا اصفهانی نبود بلکه با توجه به بعضی از قراین و شواهد و بویژه سند ازدواج دخترش شهربانو ملقب به صفیه سلطان، بنظر می رسد که فرزند کهتر محمد باقر، نقاش دوره زندیه و اوایل قاجاریه، بوده که نزدِ یکی از دوستان محمد باقر یعنی محمد صادق، هنر نقاشی لاکی و تذهیب و رنگ روغن را فرا می­گیرد. او از آنجا که پدرش محمد باقر در دربار فتح علیشاه کار می­کرده، وارد امور هنری دربار می­شود و از قرار معلوم در دوره محمد شاه به لقب نقاشباشی دست می­یابد و کار هنری او بیشتر آثار لاکی از قبیل قلمدان­سازی و قاب آینه و غیره بوده تا اوایل دوره ناصرالدین­شاه ادامه می­یابد­. نگارنده با توجه به سه اشاره و یا اطلاعاتی که در منابع آمده با شیوه استقرایی و امعان نظر به سه فرآیند وصف، ارزیابی و تحلیل، به بازسازی زندگی هنری او پرداخت و در پی اثبات فرضیه یاد شده برآمد و تلاش کرد تا بطور مستند به دواعی مطرح شده در فرضیه دست یابد.