بررسی فرونشست اطراف دریاچه ارومیه با استفاده از مشاهدات ژئودتیک

doi
چکیده

با توجه به وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه و عزم دولت برای احیای آن، توجه به تأثیر بهره‌برداری‌های بی‌رویه منابع آب زیرزمینی در دشتهای اطراف دریاچه امری است که نقش مؤثری بر تغذیه دریاچه و احیای آن خواهد داشت. متأسفانه فشار بر منابع آب‌هاى  زیرزمینى با مقاصد کشاورزی مناطق متعددی از کشور را با پدیده فرونشست مواجه کرده است. در دشتهای اطراف دریاچه ارومیه نیز گسترش کشاورزی و فشار بر منابع آب زیرزمینی موجب فرونشست مساحت قابل توجهی از منطقه شده است. در این تحقیق با استفاده از تلفیق مشاهدات ژئودتیک نقشه فرونشست دشتهای اطراف دریاچه ارومیه به دست آمده است. نتایج نشان‌دهنده آن است که 13 منطقه فرونشست در اطراف دریاچه ارومیه با بیشینه نرخ  18/9  سانتی‎متر در سال ایجاد شده است، بطوری که 70 درصد محیط دریاچه ارومیه با پدیده فرونشست مواجه می‌­باشد و در مجموع مساحتی بالغ بر 4000 کیلومتر مربع در اطراف دریاچه ارومیه در حال فرونشست می‌باشد. با توجه به تهدیدهایی که فرونشست برای منابع آب و خاک منطقه ایجاد می‌کند، لزوم مدیریت استخراج منابع آب زیرزمینی و پیاده‌سازی الگوی کشت و روش­های آبیاری نوین می‌بایست به سرعت مورد توجه قرار گیرد.