تاثیر نقش حقوق مالکیت فکری در خلاقیت طراحان لباس
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی نساجی پوشاک و طراحی لباس، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران
2 دانشجوی دکترا دانشکده مهندسی نساجی، پوشاک و مد، دانشگاه آزاد واحد قائمشهر، ایران
doi
10.22075/aaj.2023.27937.1161چکیده
حقوق مالکیت فکری به صورت سنتی بر بنیانهای حمایت از اختراعات، مالکیت ادبی- هنری (کپیرایت)، و علائم (علامت تجاری) استوار شده و حقوق ویژۀ مالکیت فکری، نظیر حقوق طرحها، خارج از این چارچوب و نیز دائماً مورد پرسش و صورتبندی مجدد است. در صنعت مد و لباس که صنعتی با مالکیت فکری بالاست، بهطور دائم ایدهها و نوآوریهای خلاقانه تولید و از آنها بهرهبرداری تجاری میشود. طرفداران حقوق مالکیت فکری بر این باورند که نوآوریهای علمی و فناوری، نظیر موسیقی، کتاب و دیگر آثار ادبی- هنری، مشکل، اما کپیکردن آنها آسان است، و نبود حقوق مالکیت فکری قدرتمند برای حمایت از چنین آثاری موجب بهرهمندی مجانی از تلاش پدیدآورندگان آثار فکری و در نتیجه دلسردی آنها برای سرمایهگذاریهای زمانی و مالی در نوآوریها جدید میشود بر اساس این توجیه، در راستای حمایت از طراحان مد و لباس در برابر جعل، بهرهگیری از حمایتهای حقوق مالکیت فکری ضروری و مفید است، و نیاز است روشهای حقوقی جایگزین برای این موضوع مهم اندیشیده شود. لذا نقش این نوع مالکیت بسیار حائز اهمیت و حساس میباشد. پژوهش حاضر در همین راستا و با طرح این سوال که حقوق مالکیت معنوی در خلاقیت طراحان لباس چه تاثیری دارد؟ طرحریزی و انجام شده است. این پژوهش از دیدگاه هدف کاربردی و از نقطه نظر ماهیت تحلیلی-توصیفی میباشد روش گردآوری اطلاعات این پایاننامه اسنادی (فیش برداری) و میدانی بوده و طی آن با آثار و مکتوبات مشابه قبلی رجوع شد. در قسمت میدانی با بکارگیری ابزار پرسشنامه نظرات 304 طراح لباس جمعآور گردید اطلاعات به دست آمده در مطالعات میدانی به کمک نرمافزار spss تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاصل از تحقیق کنونی نشان داده که بین خلاقیت طراحان لباس و حقوق مالکیت معنوی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. اما این مسئله تا چه اندازه بر خلاقیت طراحان لباس تاثیرگذار است هنوز قابل بحث است.
