شناسایی پیشران‌های کلیدی در تاب‌آوری شهر اردبیل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
چکیده

تاب ­آوری از مهمترین موضوعات جدید و کاربردی در حوزه مدیریت بحران و توسعه پایدار است و از آنجایی که شاخص­ها مسیر اصلی توسعه و اثربخشی هستند، بنابراین شناخت شاخص­های هر مفهوم و نظریه علمی لازم و ضروری است. در همین راستا، هدف اصلی این تحقیق شناسایی پیشران­های کلیدی تاب­آوری شهر اردبیل می­باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق شامل خبرگان آشنا به مسائل شهری در سطح شهر اردبیل است. حجم نمونه به روش نمونه‌گیری گلوله­ برفی 100 نفر بدست آمده است و برای تجزیه و تحلیل داده‌های این تحقیق از نرم­افزار میک‌مک استفاده شده‌است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که متغیرهای درآمد، بستر نهادی، کاهش مخاطرات، شدت خسارات و روابط نهادها به ترتیب بالاترین رتبه­های تاثیرگذاری و متغیرهای توانایی برگشت­پذیری به شرایط شغلی مناسب، وضعیت جسمی- روحی، سرمایه مادی، پس­انداز و توانایی جبران خسارات به ترتیب بالاترین رتبه­های تاثیر­پذیری کلی را دارند. در خصوص ابعاد چهارگانه تحقیق نیز رتبه­های تاثیرگذاری به ترییب به ابعاد نهادی، کالبدی، اجتماعی و اقتصادی و رتبه­های تاثیرپذیری هم به ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و نهادی تعلق دارد. در حالت کلی از میان 32 متغیر بررسی شده این پژوهش، 10 متغیر سطح سواد، کاهش مخاطرات، بستر نهادی، درآمد، کاربری­های خطرزا، خطوط و زیرساخت­های حیاتی، روابط نهادی، شدت خسارات مهارت و مراکز امدادرسانی به­عنوان متغیرهای کلیدی موثر بر تاب­آوری شهری انتخاب شده­اند. نتیجه­ این که هرگونه برنامه­ریزی برای ­تاب­آوری شهر اردبیل باید نقش کلیدی عوامل مذکور را مورد توجه قرار دهد. این متغیرها در افزایش تاب­آوری شهر اردبیل دارای قدرت نفوذ بالا و وابستگی پایینی هستند و اولویت­ اول در تاب­آور نمودن شهر اردبیل به حساب می­آیند.