پهنه بندی آستانه کمبود بارش بر اساس آنتروپی شانون در حوضه آبریز کرخه

doi
چکیده

انتروپی یک پیشامد، مشخصه‌ای از توزیع احتمال آن است که میانگین یکنواختی رخداد آن پیشامد را نشان می‌دهد. در مطالعات آب و هواشناسی از این تئوری استفاده می‌شود. در این تحقیق یکنواختی کمبود بارش با استناد به مفهوم انتروپی شانون و بصورت 12 ماهه متحرک در حوضه آبریز کرخه در ایران بررسی می‌شود. عدد انتروپی کمبود بارش بعنوان شاخص انتروپی کمبود بارش معرفی شده و وجود خشکسالی با توجه به متوسط انتروپی کمبود بارش در سال‌های 1950-2018 تعیین می‌شود. ارزیابی این روش در مقایسه با شاخص بارش- تبخیر و تعرق استاندارد (SPEI)، برای حوضه آبریز کرخه در جنوب غربی ایران و در الگوهای مکانی-زمانی انجام می‌شود. نتایج ارزیابی مکانی و زمانی بیانگر شباهت شاخص انتروپی با شاخص SPEI در مقیاس زمانی بلند مدت در سطح حوضه است. در مناطق با متوسط بارش بیشتر، حساسیت انتروپی به یکنواختی بارش است و با کاهش یکنواختی بارش که یکی از عوامل خشکسالی است، انتروپی کاهش می یابد. در مناطق با متوسط بارش کمتر، حساسیت انتروپی به حجم بارش‌هاست و با کاهش حجم بارش‌ها انتروپی کاهش می‌یابد. متوسط دراز مدت انتروپی کمبود بارش آستانه شروع خشکسالی را به خوبی نشان می‌دهد.