آسیب شناسی نظام‌های فاصله‌گذاری در تایپ‌فِیس‌های فارسی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ارتباط تصویری، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران

2 عضو هیئت علمی دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران

doi
10.22059/jfava.2013.36380
چکیده

چکیده             تحقق نسبی ایده‌ی دهکده‌ی جهانی در کنار بار هژمونیک مبتنی بر فن‌آوری کشورهای غربی، فرهنگ و به تبع آن نوع نوشتار کشورهای در حال توسعه از جمله کشور ما را در آستانه‌ی تهدیدی جدی قرار داده است. این‌گونه جوامع، برای بقای نوع نوشتار خود، باید شاخصه‌های گوناگون آن را مورد تحلیل و بررسی قرار دهند و با آسیب‌شناسی و به‌روز رسانی، سعی در انطباق آن با معیارهای روز نمایند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با هدف آسیب‌شناسی نظام‌های فاصله‌گذاری در تایپ‌فِیس‌های فارسی تدوین شده است. بدین منظور ابتدا نظام‌های فاصله‌گذاری محورهای عرضی و طولی و زیرمجموعه‌های آنها تعریف شده‌اند و سپس با تحلیلی قیاسی، عملکرد آنها در تایپ‌فیس‌های فارسی با دو سنجه‌ی قواعد خوشنویسی اسلامی- ایرانی و نیز مبانی حروف‌نگاری غربی مورد ارزیابی قرار گرفته است. مشکلاتی که تایپ‌فیس‌های فارسی در این حوزه با آن مواجه هستند را می‌توان به دو دسته‌ی مشکلات “ساختاری” و “ترسیمی” دسته‌بندی نمود. برای بهبود عملکرد و مرتفع نمودن این مشکلات، انطباق صرف با هیچ یک از دو مولفه‌ی مذکور به تنهایی بسنده نمی‌کند. برای رفع این آسیب‌ها، طرّاحان باید با آگاهی به هر دو مولفه و به کار بستن توأمان آنها، اقدام به طراحی حروف و تعریف نظام‌های فاصله‌گذاری نمایند