شناسایی خانواده ژنی فاکتور پاسخگو به اکسین (ARF) در گل گاوزبان (plantagineum Echium) با استفاده از تجزیهوتحلیل ژنومی
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 بخش تحقیقات سبزی، صیفی و حبوبات آبی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22092/ijrfpbgr.2024.363113.1445چکیده
سابقه و هدف: فاکتورهای رونویسی پاسخگو به اکسین (ARF) نقش کلیدی در تنظیم رشد و نمو اندامهای گیاهی مانند ریشهها، ساقهها، برگها و اندامهای تولیدمثلی مانند گلها و میوهها دارند. تجزیهوتحلیل ژنومی ARF میتواند درک نقش تنظیمی آنها را در رشد و توسعه دانش ما بهبود ببخشد. اگرچه خانواده ژن ARF در برخی از گونههای گیاهی مطالعه شده است، اما ویژگیهای ساختاری، تکامل مولکولی و پروفایل بیانی آنها در گل گاوزبان هنوز مشخص نیست. هدف این مطالعه بهدست آوردن بینش بهتر در مورد ویژگیهای ساختاری و عملکردی متمایز در بین پروتئینهای ARF در گل گاوزبان پلانتاگینیوم (plantagineum Echium) است.مواد و روشها در این مطالعه یک تجزیهوتحلیل جامع در کل ژنوم برای یافتن تمام اعضای خانواده ARF در گل گاوزبان پلانتاگینیوم بر پایه دو روش 1) پروفایلهای مخفی مدل مارکوف (HMM) اعضای خانواده ژنی ARF و 2) همردیفی در برابر توالیهای پروتئینی ARF آرابیدوبسیس (thaliana Arabidopsis) انجام شد. موتیفهای حفاظتشده ژنهای ARF شناسایی شد. نقشه کروموزومی و جایگاه ژنهای ARF با استفاده از mapchart، روابط فیلوژنتیکی با استفاده از FastTree و ویژگیهای پروتئینی آنها با استفاده از سرور آنلاین Expasy-ProtParam بررسی گردید. برای بررسی روابط فیلوژنتیکی پروتئینهای ARF گل گاوزبان، درخت فیلوژنتیک با استفاده از همترازی توالیهای پروتئینی گل گاوزبان رسم شد. تفسیر کارکردی و طبقهبندی هستیشناسی ژنها با استفاده از وب سرور g:Profiler تعیین شد. شبکه تعاملی به منظور شناسایی ژنهای با بیان مشترک با استفاده از وب سرور GeneMANIA پیشبینی شد.نتایج براساس تجزیهوتحلیل گسترده ژنوم، در مجموع 28 ژن ARF شناسایی شد که بهطور گسترده در کروموزومهای گیاه گل گاوزبان توزیع شدهاند. این ژنها فعالیت تنظیمکننده رونویسی دارند و با توجه به ماهیت توالی نقش فعالکننده یا سرکوبکنندگی دارند. پیشبینی مکان درون سلولی نشان داد که پروتئینهای ARF گل گاوزبان در هسته بیشترین حضور را دارند. تجزیهوتحلیل فیلوژنتیکی پروتئینهای خانواده ژنی ARF منجر به تشکیل چهار کلاس اصلی شد که ﻫﺮ گروه از ﻧﻈﺮ کارکرد اﺧﺘﺼﺎصی اﺳﺖ و بینشهایی را در مورد روابط ارتولوگ مختلف ارائه میدهد. این مطالعه خانواده ژن ARF گل گاوزبان و ارتباط تکاملی آن با اعضای این خانواده را در گونه آرابیدوبسیس مشخص میکند. این موضوع میتواند در شناسایی ژنهای ARF و عملکرد آنها کمک کند. تجزیهوتحلیل موتیفهای حفاظت شده و جستجوی دمین در توالیهای پروتئینی ARF نشان داد که پروتئینهای ARF دارای دمینهای اتصال DNA مانند B3 و دمین Auxin_resp در ساختار خود هستند. تجزیهوتحلیل ترمهای هستیشناسی ژن (term GO) در دسته فرایند بیولوژیکی نشان داد که تنظیم فرایند سلولی، تنظیم فرایند متابولیک، پاسخ به محرک، سیگنالینگ و تنظیم بیولوژیکی معنیدارترین GO ترمها را به خود اختصاص داده است.نتیجه گیرینتایج این مطالعه بستری را برای شناسایی ژنهای ARF و روشن شدن عملکرد آنها در گاوزبان E plantagineum فراهم میکند که برای تحقیقات آینده در جهت کشف و تأیید عملکرد بیشتر این ژنها مفید خواهد بود.