فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آرامگاهها نقش مهمی در عصر اسلامی ایفا می‌کنند. این بناها که به طور گسترده در تمام نقاط ایران پراکنده هستند می‌توانند اطلاعات دقیقی را درباره‌ی سبکهای معماری، تزیینات، مصالح و دیگر ویژگیهای مربوط به ساختار و شکل این ابنیه ارائه دهند. وجود حکومتهای شیعی و نیز مهاجرت سادات و علویان به داخل فلات ایران، از دلایل گسترش این گونه ابنیه بوده است. با مرگ یا شهادت این افراد، آن مکانها کانونی برای رشد افکار شیعی و نیز قیام یا خیزشهای عدالت‌خواهانه می‌شد. منطقه‌ی لواسانات و رودبارقصران که در شمال تهران کنونی قرار دارد، از قدیم‌ در ارتباط مستقیم با ناحیه‌ی ری قرار داشته است و امروزه کلان شهر تهران دو منطقه‌ی مذکور را در شمال و جنوب به یکدیگر متصل می‌کند. پژوهش حاضر، مقایسه‌ای است میان برخی ابنیه‌ی موجود در منطقه‌ی لواسانات و رودبار قصران، و ناحیه‌ی ری که از لحاظ قدمت، نوع مصالح، تزیینات و سبکهای معماری مورد بررسی قرار گرفته است. داده‌ها با روش میدانی و اسنادی گردآوری شده و تحلیلها به شکل توصیفی و تحلیلی ارائه شده است. بر اساس بررسی‌های انجام شده، مقابربرجی‌شکل در هر دو ناحیه به چشم می‌خورد که چندضلعی، مضرس و کثیرالاضلاع هستند و پلان، مصالح و شکل این برج مقبره‌ها دارای مشابهت‌هایی است. مصالح آنها عمدتا لاشه‌سنگ با ملاط گچ و ساروج است و از آجرکاری نیز استفاده شده است. تزیینات بناها در نمونه‌های منطقه‌ی ری، در بخش بیرونی بنا به صورت تاق‌نماهای قوسی شکل و تیزه‌دار همراه با تزیینات آجری در سکنجها است. همچنین درناحیه‌ی لواسان نیز این تزیینات به شکل تاق‌نماهای قوسی شکل و تیزه‌دار است. وجود برخی صندوق‌های قدیمی و تاریخ‌دار به همراه نام هنرمندانی که در هر دو ناحیه کار کرده‌اند و نام سلاطین عصر، نشان دهنده‌ی تداوم اهمیت و احترام این مقابر و نیز ارتباط تنگاتنگ هنرمندان در هر دو منطقه است.