فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهﺳﺎﺑﻘﻪ و ﻫﺪف:گرا­س­ها از مهمترین گیاهان علوفه‌ای هستند که به‌منظور تولید علوفه، احداث چراگاه، احیاء مراتع و حفاظت خاک کاشته می­شوند. گراس‌های سردسیری چندساله دارای  ظرفیت تولید نسبتا بالا علوفه در شرایط نامساعد محیطی هستند و با توجه به سازگاری وسیع آنها برای اهداف مختلف کشاورزی و حفاظت خاک کشت و کار می‌شوند. این گیاهان دائمی با ریشه نسبتاً عمیق در شرایط مناسب عمر طولانی دارند. این گیاهان قادر به استقرار و ادامه حیات در خاک‌های فقیر هستند، اگر حاصلخیزی خاک کافی باشد، محصول خوبی تولید خواهند کرد. هدف از این تحقیق، شناسایی و انتخاب ژنوتیپ‌های برتر چهار گونه­ گراس­ سردسیری چندساله از نظر پاسخ فیزیولوژیکی در شرایط تنش خشکی است.مواد و روش‏ها:  در این تحقیق تعداد سه ژنوتیپ از هر یک از گونه­های فسکیوی بلند (F. arundinacea )، علف ­پشمکی (B. inermis)، علف ­باغ (D. glomerata) و علف ­گندمی بیابانی (A. desertorum) که از نظر عملکرد علوفه و بذر و در تنش خشکی رشد بهتری داشتند در آزمایش قبلی انتخاب شده بودند در دو آزمایش تنش خشکی ۵۰ درصد ظرفیت زراعی و آبیاری نرمال (۱۰۰ درصد ظرفیت زراعی) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1401 در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی کشت شدند. پس از اعمال تنش خشکی در مرحله رشد رویشی، برخی از صفات فیزیولوژیکی همانند شاخص پایداری غشای سلولی، محتوی رنگریزه برگ (کلروفیل a، کلروفیل b و کارتنوئید)، محتوی پروتئین و ظرفیت اسمزی در شرایط شاهد و تنش خشکی اندازه­گیری شدند.یافته‌ها: مقایسه میانگین داده­ها نشان داد که ژنوتیپ Fa-G1 در فسکیوی بلند، ژنوتیپ Bi-G3 در علف پشمکی، ژنوتیپ Dg-G1 در علف باغ و ژنوتیپ Ad-G1 در علف گندمی بیابانی در مقایسه با سایر ژنوتیپ­های هر یک از این گونه­ها در برابر تنش خشکی متحمل­تر بودند.ﻧﺘﯿﺠﻪگیری:بر اساس نتایج به­دست آمده، شاخص ظرفیت اسمزی برگ می­تواند به عنوان یکی از مهمترین شاخص­های فیزیولوژیکی در شرایط تنش خشکی برای شناسایی ژنوتیپ­های متحمل به خشکی در این گونه­ها استفاده شود. نتیجه کلی نشان داد که علف گندمی بیابانی، علف پشمکی، فسکیوی بلند و علف باغ به ترتیب مقاوم­ترین گونه‌ها به تنش خشکی هستند.