مطالعه تطبیقی ریتونهای فلزی دوران هخامنشی و آثار قلمزنی استاد محمود دهنوی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی، رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 استادیار، دکترای تخصصی، گروه هنراسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
10.22075/aaj.2021.5685چکیده
استاد محمود دهنوی یکی از اساتید برجسته در حوزه قلمزنی معاصر ایران است که آثار زیادی از او در موزهها و مجموعههای شخصی نگهداری میشود. ریتونها از یکی از آثار مهم این هنرمند است که با الهام از هنر دوره هخامنشی طراحی و ساخته شدهاند. ریتونهای فلزی با سرهای حیوانی از آثار کاربردی و آیینی مهم دوران هخامنشیان هستند و اهمیت دینی، آیینی و هنری زیادی دارند. بنابراین اهمیت ریتونها و نیز منبع الهام قرار گرفتن این آثار از سوی استاد محمود دهنوی، ضرورت انجام پژوهش حاضر را ایجاد میکند و در این پژوهش به شناخت ویژگیهای ریتونهای هخامنشی و ریتونهای قلمزنی استاد محمود دهنوی پرداخته شده و وجوه اشتراک و افتراق این آثار شناسایی شده است. همچنین پرسشهای مطرحشده در پژوهش حاضر شامل این موارد است: 1- ریتونهای هخامنشی و ریتونهای قلمزنی استاد محمود دهنوی دارای چه ویژگیهایی هستند؟ 2- ریتونهای هخامنشی و ریتونهای قلمزنی استاد محمود دهنوی چه شباهتها و تفاوتهایی با یکدیگر دارند؟ در پژوهش حاضر اطلاعات اسنادی با روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته و نمونههای موردی پژوهش شامل 5 اثر از آثار ریتون قلمزنیشده استاد محمود دهنوی است که شامل یک ریتون با سر اسب و 4 ریتون با سر بز است و این نمونهها با دو نمونه از آثار ریتون با سر اسب و بز دوران هخامنشی که بیشترین شباهت را با یکدیگر دارند؛ مورد مقایسه قرار گرفته است. یافتههای پژوهش نیز نشان میدهد از بین 4 ریتون قلمزنیشده استاد دهنوی با سر بز، 2 نمونه بیشترین شباهت را به ریتون بزیشکل هخامنشی دارند و به صورت مخروطی و کشیده طراحی و ساخته شدهاند و دو نمونه دیگر ریتونهای استاد دهنوی کمی گردتر و استوانهایتر طراحی شدهاند. در مورد ریتونهای اسبیشکل هم نمونه هخامنشی با ظرافت بیشتر و طبیعیتر از اثر استاد دهنوی ساخته شده است.
