مطالعه‌ی اکولوژیکی، میکرومورفولوژیکی و مولکولی گونه‌های یونجه (.Medicago L) در اکوسیستم‌های مرتعی استان گلستان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

2 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس

3 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس

4 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

doi
10.22092/ijrfpbgr.2022.359300.1424
چکیده

   به منظور شناخت خصوصیات بوم‌شناختی، ریزریخت‌شناسی و مولکولی شش گونه‌ از جنس یونجه (.Medicago L) این تحقیق از طریق شناسایی مناطق رویشگاهی، ویژگی‌های رویشی گونه ها و خصوصیات خاک رویشگاهی (عمق 0 تا 30 سانتی‌متری) انجام پذیرفت. ریخت‌شناسی دانه گرده این گونه‌ها نیز توسط میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) مورد بررسی قرار گرفت. بررسی روابط مولکولی بین شش گونه یونجه بر اساس توالی‌های هسته‌ای nrDNA ITS و کلروپلاستی rpl32-trnL(UAG) انجام گرفت. نتایج اکولوژیک نشان‌دهنده آن بود که اکثر گونه های یونجه در منطقه مورد مطالعه در اقلیم خشک تا نیمه‌خشک و در خاک های سیلتی، سیلتی کلی و سیلتی کلی لوم حضور داشتند. بررسی‌ها نشان داد که اندازه بسیاری از دانه‌های گرده مورد مطالعه، متوسط و از نوع سه شیار روزن و به ندرت چهار تا شش شیاری بودند. نتایج مطالعات مولکولی بیانگر این بود که همه گونه های مورد بررسی یک گروه تک‌نیا با حمایت بالا را تشکیل می‌دهند. گونه چندساله M. sativa در کلادی مجزا در مجاورت گونه‌های یکساله قرار گرفتند که نشان‌دهنده‌ی تک‌نیا بودن گونه‌های یکساله می‌باشد. نتایج این تحقیق نشان‌دهنده کارآیی نشانگرهای مولکولی در تعیین قرابت و خویشاوندی تاکسون‌ها در سطح گونه می‌باشد و می‌تواند به عنوان ابزار مکمل در شناسایی تاکسونومیک گونه‌های جنس یونجه استفاده گردد.