فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آثار فلزی هنری به‌جامانده از دوره ساسانی به‌دلیل وقایع سیاسی، دینی و اقتصادی این دوره، اهمیت ویژه ای دارند. اوستا از کتاب‌های دینی و مقدّس در دوره ساسانی بوده که تأثیرات بسیاری بر زندگی، هنر و آداب و رسوم آن‌ها داشته است. طبق بررسی‌های صورت‌گرفته بر نقوش حیوانات در آثار فلزکاری هنرمندان این دوره، به نظر می‌رسد این نقوش از مضامین روایات مربوط به حیوانات نام‌برده در اوستا تأثیر زیادی گرفته‌اند. در واقع این آثار به نوعی بیانگر روایات اوستا هستند. نمونه‌های موردمطالعه این پژوهش، مجموعه آثار فلزی معرفی‌شده از آرترآپم پوپ و فیلیس اکرمن در جلد هفتم کتاب سیری در هنر ایران، از دوران پیش از تاریخ تا امروز است که بخشی از آن، به هنر ساسانی اختصاص دارد. روش تحقیق، توصیفی-تطبیقی است و شیوة گردآوری اطلاعات، فیش‌برداری از اسناد موجود، همچنین سایت‌های اینترنی و موزه‌های داخلی و خارجی بوده است. هدف از این پژوهش، بررسی میزان ارجاعات هنرمندان دوره ساسانی به متون اوستا برای تزیین ظروف سیمین و همچنین تطبیق و بررسی نمادشناسی حیوانات موجود در آثار فلزی ساسانی با متون اوستا است. با توجه به کاربرد زیاد نقوش حیوانی در تزیینات آثار سیمین دوره ساسانی، این سؤالات قابل طرح هستند: هدف از کاربرد نقوش حیوانی بر روی ظروف سیمین این دوره چه بوده و هر نقش چه جایگاهی داشته است؟ چه ارتباطی بین مفاهیم نقوش حیوانی مرتبط با مضامین دینی دوره ساسانی است؟ پیش فرض نشان می دهد که مضمون و محتوای نقوش جانوری در آثار فلزی ساسانی با برخی روایات اوستا با مضمون حیوانات در ارتباط هستند. از نتایج پژوهش استنباط می‌شود که در واقع نقوش حیوانات بر روی آثار فلزی، علاوه بر ویژگی‌های حیوانی آن‌ها به سمبل و نشانه‌هایی از شخصیت‌های نام‌برده در اوستا از جمله الهگان نیز اشاره دارد که با بیان آن در قالب آثار فلزی، به‌ویژه ظروف پادشاهان، علاوه بر جاری ساختن متون دینی در زندگی روزمرّه، باعث حفظ شخص پادشاه نیز می‌شود.