فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه دارویی مریم نخودی (کلپوره) تفتانی یا بلوچستانی یا کوهی با نام علمی ­Teucrium stocksianum Boiss یکی از گونه­ های مهم دارویی در ایران ­است ­که در ارتفاعات استان هرمزگان و سیستان و بلوچستان به شکل طبیعی پراکنده است. این مطالعه با هدف بررسی تنوع برخی صفات مورفو­فیزیولوژیک جمعیت­­های مختلف مریم نخودی بلوچستانی جمع­ آوری شده از رویشگاه­ های طبیعی انجام شد. نتایج نشان داد که بین جمعیت­ ها از نظر تمامی صفات مورفوفیزیولوژیک تفاوت معنی­ داری وجود داشت. ارتفاع بوته با طول بوته، عرض بوته و وزن خشک اندام هوایی با وزن خشک ریشه همبستگی مثبت بالایی با یکدیگر داشتند. نتایج حاصل از تجزیه به مؤلفه ­­ها نشان داد که 5 مؤلفه اول در مجموع 15/84 درصد از تغییرات کل داده ­ها را تفسیر کردند. در­ مؤلفه اول صفات طول گل‌آذین، ارتفاع گیاه، وزن خشک ریشه، قطر کوچک بوته و وزن خشک ساقه بیشترین تأثیر (31 درصد) را داشتند. تجزیه خوشه­ای جمعیت­ ها را به 3 گروه تقسیم کرد و نشان داد که تنوع مورفوفیزیولوژیک با تنوع جغرافیایی مطابقت ندارد. بر اساس نتایج بدست آمده جمعیت‌های گروه دوم به دلیل داشتن میانگین بالاتر صفات مطلوبی مانند قطر بزرگ، قطر کوچک و ارتفاع بوته، وزن خشک ساقه و ریشه، قطر ساقه اصلی و وزن هزار دانه قابلیت ورود به برنامه به‌نژادی را دارند.