فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفرة غذا، نه‌تنها جایی برای گردهم آمدن نسل‌ها به‌منظور خوردن و آشامیدن است، بلکه نشانگر فرهنگ و هنر مردمان در گذر زمان است. بخشی از سنّت‌ها و آداب و رسوم فرهنگی خوردن و نوشیدن بر سر سفره‌های غذا بین نسل‌ها منتقل می‌شود. در جریان این انتقال، نقش ظرف، همسان مظروف از اهمیت بسیاری برخوردار است. ایرانیان از دیرباز مطابق سبک زندگی و فرهنگ خود، ظروف خاصی را برای سفره‌های غذای خود طراحی می‌کردند به ‌کار می‌بردند؛ امّا اکنون سفرة غذای ایرانی، میراث‌دار مناسبی برای ظروف غذا، به‌ویژه نوشیدنی نیست. ظروف بلور و چینی کپی‌شده از طرح‌های چینی، چک و ژاپنی، سفره‌های غذا را پر کرده‌اند. از طرفی، مردم امروز تمایل اندکی به استفاده از ظروف با طراحی متعلّق به گذشته در کنار ظروف مدرن خود بر سر سفره دارند. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال است که برای طراحی محصولی امروزی با ویژگی‌های هنر ایرانی-اسلامی چه باید کرد؟ به همین منظور برای طراحی ظرف نوشیدنی بر مبنای طراحی ایرانی، به نمونه‌ای از جام و صراحی از دورة قاجار مراجعه شد. این نمونه، محصولی موفق در زمان خود و برای کاربر امروز، خاطره‌انگیز است. برای دستیابی به کلیدهای طراحی محصول براساس طراحی ایرانی، پس از بررسی نمونه‌های قدیمی‌تر این صراحی در دورة صفویه و استخراج ویژگی‌های شاخص طراحی ایرانی، محصول موردنظر از نظر زیبایی‌شناسی بررسی شد. نتایج این مطالعه به این نکته اشاره می‌کند که نحوة به کار بردن اصول پایة طراحی، چون نظم، ریتم، عامل مفروض و نحوة تعریف محور در طراحی محصول، به طرح آن هویتی ایرانی می‌بخشد و بازتعریف این مفاهیم پایه، برمبنای خواست مردم امروز، آن را برای مخاطب خود قابل پذیرش می‌سازد.