تحلیل کاربرد هندسه فراکتال در نشانهای فرهنگی ایرانی (مطالعه موردی نشان دانشگاههای ایران)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد ارتباط تصویری، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، تهران
2 دکتری، استادیار دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، تهران
3 دکتری، استادیار دانشکدۀ هنر دانشگاه رسام، کرج، تهران
doi
10.22075/aaj.2021.23188.1103چکیده
هنر فراکتال، نوعی زبان برای بیان نظم و بینظمی در دنیای پستمدرن است. در هنر فراکتالی، مانند هنرهای تجسّمی، از عناصر بصری مانند نقطه، خط، سطح و... ترکیب و تکرار آنها استفاده شده و به شکلهای پیچیده و بافتهای بصری زیبا نمود پیدا کرده است. فراکتال یک هنر بینرشتهای است که با هندسه و ریاضیات ارتباط داشته، سهم عمدهای را در جهان امروز دارد. باید گفت دانش فراکتال طرح غیرتکراری را برای هنرمند امکانپذیر میکند. این پژوهش در نظر دارد نقش فراکتال را در نشانههای فرهنگی ایرانی بررسی کند. در این پژوهش به دنبال یافتن کاربردهای فراکتال در نشانه هستیم؛ اینکه با دغدغه مواجهه مخاطب و ذات طبیعتگرایی هنر، چگونه میتوان از هندسه فراکتال و نقوش نوین بصری در رابطه متقابل با مخاطب، به راهکارهای مؤثر و کاربردی رسید. هدف این پژوهش، آشنایی با هندسه فراکتال و تأثیر آن در هنر است تا با تحلیل، تطبیق و مطالعات علمی بر روی این هندسه بتوان به طرحهای نو و کاربردی از نشانه دست یافت. این سؤال مطرح است که در کدام بخش از هنر، ردّپای هندسه فراکتالی را بیشتر میتوان دید. به نظر میرسد از هندسه فراکتال میتوان بهعنوان یکی از ابزارهای مهم با مبنای علمی در زمینه هنر گرافیک بیشتر استفاده کرد. روش تحقیق این پژوهش، توصیفی-تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات بهصورت اسنادی و منابع اختصاصی دربارة فراکتال و نشانه، پراکنده و بیشتر به صورت مقاله است. فراکتال این قابلیت را داراست که بتوان بهعنوان یک مبنای نظری در طراحی نشان، قابلیت استفاده زیادی داشته باشد.